Thirty Minutes

November 28, 2009

Natasha Bedingfield - The Scientist (Coldplay Cover) (Natasha Bedingfield)

 

 

tik tak tik tak…

One minute

dumating na s’ya. napigil ko ang aking paghinga. bumaba s’ya sa puting corolla. ngiting ngiti s’ya sa akin.

…kanina ka pa namin hinihintay, akala ko ‘di ka na sisipot…

Inilahad ko ang kamay ko sa kanya at inabot n’ya ito na para bang nahihiya.

two minutes

hinila n’ya ako sa isang sulok ng garden. kung saan malayo kami sa paningin ng iba pang panauhin.mahigpit ang pagkakahawak n’ya sa bulaklak.

…kinakabahan ako…

aniya.

…h’wag ka kabahan, ganyan talaga…

pinunasan ko ng panyo ang gilid ng kanyang mukha na tinatagaktakan ng pawis.

three minutes

titig na titig kami sa isa’t-isa. magkahawak kami ng kamay. mahina s’yang nagsasalita.

…ito ang araw ng mga araw sa buhay ko…

katahimikan.

four minutes

…dapat maging masaya ka. gusto ko lagi kang masaya…

katahimikan.

muli s’yang ngumiti. muli kaming nagtitigan. dapat ko na bang sabihin sa kanya? dapat nga ba?…

muli kaming nagtitigan.

five minutes

…sampung taon na din tayong magkaibigan, nakakatawa ‘no? hindi ko kasi inaasahan na aabot t’yo sa ganito…

six minutes

…oo nga, akala ko noon, magiging isang pangarap lang ang lahat…

…pagkatapos nito, magiging isang pamilya na lang t’yo. ang magulang mo ay magiging magulang ko na ‘din. ang mga kapatid mo, magiging kapatid ko na ‘din…

seven minutes

…iyon naman talaga ang gusto ko mula umpisa, mula pa noong unang araw na nakilala kita…

ngumiti s’yang muli sa akin. hinaplos n’ya ang aking pisngi. batid kong may nais s’yang sabihin ngunit nanatiling tahimik ang kanyang bibig.

eight minutes

hinagkan n’ya ang kamay ko.

matagal na katahimikan.

nine minutes

…ito ang pangarap natin, ang maibigay ko sa iyo ang apelyido ko…

ngumiti s’ya.

ten minutes

…at manalaytay naman sa ugat ng mga magiging anak ko ang dugo mo. malamang, magiging kamukha mo ang first baby ko…

nagyakap kami. hinagkan n’ya ako sa pisngi.

twelve minutes

lumuha s’ya. lumuha ako. nanatili kaming magkayakap.

thirteen minutes

saglit na panahon na lamang nang pagkurap ng mata. saglit na panahon…

dapat nga ba akong tumakbo?

tumakas habang buhay?

o harapin ang lahat?

fourteen minutes

ilang sandali na lamang upang pagmasdan ko s’ya sa mukha. ilang sandaling pagbulong sa kanyang pangalan.

fifteen minutes

mga minutong kapiling ko s’ya. mga minutong papasanin ko ang pagdurusa.

sixteen minutes

mga minutong alam kong akin s’ya. mga minutong nakatitig ako sa kanyang mga mata…

seventeen minutes

…umalis t’yo, lumayo t’yo, iwan natin ang mundo…

marahan akong umiling.

…hindi maaari…

eighteen minutes

…nandito lamang ako sa tabi mo hanggang sa pagtanda natin…

nineteen minutes

ilang sandali na lamang upang baguhin ang aming buhay. ilang sandali… napakaiksi. pwede kaming mabigo, pwede kaming manalo…

twenty minutes

nauubusan na ako ng oras. pabilis ng pabilis ang pagtakbo ng orasan. umiikot ng umiikot ang mundo.

twenty one minutes

tinawag s’ya ni mama. malapit na palang magsimula ang lahat. nagbitiw kami sa pagkakayakap.

twenty two minutes

inayos n’ya ang kanyang damit. pinunasan ko ng aking daliri ang luha sa kanyang mata.

twenty three minutes

saglit n’ya akong tinitigan, ikinawit n’ya ang kanyang braso sa aking batok at inilapit ang kanyang labi sa aking taynga. mahina s’yang bumulong.

…mahal kita…

twenty four minutes

tumalikod na s’ya at lumapit kina mama at papa at sa mga magulang n’ya.

twenty five minutes

…itakas mo s’ya…ilayo mo s’ya…dahil mahal ka n’ya…dahil mahal mo s’ya!…

…hindi maaari!…

twenty six minutes

tumugtog ang piano. ito ang pangarap namin noon pa man, Garden wedding. amin ang pangarap na iyon. sa amin lamang dalawa.

magsisimula na…

malapit na malapit na…

twenty seven minutes

tinawag ako ni papa. pumuwesto na daw ako at magsisimula na ang entourage. kailangan kong gampanan ang aking papel. mamya, ako ang magpapapirma ng marriage contract at kailangang nasa tabi n’ya ako.

ngumiti ako kahit sa loob ko ay para akong dinudurog.

twenty eight minutes

hindi ko na maiwasang h’wag maluha habang pinagmamasdan ko s’yang naglalakad sa aisle na dinekorasyunan ng mga rose petals. nakatingin s’ya sa akin, at nang malapit na s’ya…

twenty nine minutes

inabot n’ya ang kamay ni kuya jonas at inalalayan s’ya palapit sa santwaryo ng kanilang mga pangako.

thirty minutes

at pinanood ko ang pag-iisang dibdib ng aking kapatid at ng nag-iisang babaeng aking iniibig…

…Goodbye my love…

LIRA

asin-Buklod - Kanlungan (buklod)

 

Abot tanaw ko lamang mula sa aming maliit na dampa ang malaki’t kulay kremang bahay nila Lira. Ang tawag namin nila Bodgie dito ay higanteng bato, dahil ‘di tulad ng aming mga bahay, ang tirahan nila Lira ay gawa sa bato.

          Minsan ko lamang noon kung makita si Lira, nasa loob ng malaki at magarbo nilang tarangkahan. May yakap-yakap na magandang manika na may blonde na buhok, blue eyes, mapupulang labi, at naka suot ng checkerd na jumper at white socks at checkerd din na doll shoes at nagsasalita ng; “C’mon, lets play!” at “Hi! I’m fenny and I’m your bestfriend forever!” at pumipikit ng kusa ang mata tuwing ihihiga mo at babatiin ka ng; “good night!”…

          Pinagbabawalan ako ng nanay na makipaglaro kay Lira, Kahit na gustong gusto ko siyang lapitan at kausapin tuwing binebentahan ng Nanay ang katulong nilang si Zayda ng kakanin tuwing meryenda.

          ‘’Mayaman si Lira, tayo, mahirap lamang kaya’t ‘di kayo bagay na maging magkaibigan.’’

          Iyon ang palaging sinasabi ng Nanay. Ngunit nag-iba ang lahat nang dumating ang kaaya-ayang hapon na iyon.

          Nawili noon ang Nanay sa pakikipagkwentuhan kay Zayda kaya’t dahan-dahan at maingat akong pumasok sa bukas na tarangkahan. Nakita ko si Lira na nakatalungko sa lupa at umiiyak. Nilapitan ko siya.

‘’Bakit ka umiiyak?’’

Nag-angat siya ng tingin at marahang humikbi.

          ‘’Patay na si Ben.’’ Umiiyak niyang sagot at ipinakita sa akin ang kulay berdeng ibon na wala ng buhay na nakahimlay sa kanyang mga palad.

          ‘’Lumipad si Rosy kagabi, nakatakas sa hawla, kaninang umaga, buhay pa si Ben pero nang tignan ko siya kanina’y patay na siya.’’

          Tumalungko ako sa tabi niya at maingat na kinuha si Ben sa kanyang palad.

“Kumuha ka ng dalawang malaking dahon, tapos mga bulaklak ng sampagita tsaka pang hukay…”

“Ano gagawin mo?”

“Ililibing natin si Ben. ‘di ba kapag ang isang mahal natin sa buhay ay namayapa na, inililibing natin ng maayos?”

Tumango siya at walang imik na sumunod sa inutos ko.

Naghukay ako ng lupa. Tamang-tama lamang ang lalim at sukat para sa ibon. Sinapinan ko ng dahon ng papaya at tsaka namin doon inihimlay si Ben, tinakpan namin ng isa pang dahon ng papaya tsaka ako pumikit ng mariin.

“Anong ginagawa mo?”

“’Wag ka maingay. Nagdadasal ako. Ikaw din, dasal ka din, ‘di ba mga patay dinadasalan bago tinatakpan ng lupa?”

Agad siyang sumunod.

Pagkatapos namin magdasal ay isa-isa kong nilagay ang nga bulaklak ng sampagita sa hukay, gumaya din siya at tsaka ko tinabunan ng lupa ang libingan.

“Anong pangalan mo?” Tanong niya sa akin pagkatapos niyang magpahid ng luha sa mga mata.

“Dana”

“Ako, Lira pangalan ko. Bigay ng Mama”

“Ako din, Nanay ko nagbigay ng pangalan ko.”

Tumayo na ako at nagpagpag ng kamay at puwitan. Tumayo din siya. Mag kasing laki lang kami, marahil, hindi din nagkakalayo ang edad namin.

“Aalis ka na?”

“Magtitinda pa kami ng nanay.”

“Ano tinitinda nyo?”

“Kakanin.”

“Bilhin ko nalang lahat para ‘di na kayo maglako. Dito ka muna.”

“’di pwede, pagagalitan ako ng Nanay ‘pag nalaman niya na nakikipag-usap ako sa iyo.”

“Ha, bakit?”

“Basta!”

Tumalikod na ako at nagsimulang maglakad palayo nang humabol siya sa akin at hinawakan ang kamay ko.

“Friends na tayo ha?”

“Hindi pwede.

“Bakit?”

“Magagalit nga ang nanay.”

“Bakit?”

“Kulit mo naman.”

“E ‘di secret lang natin.”

Saglit akong nag-isip.

“Bukas, mamumulot ako ng madaeng puting bato sa dalampasigan, gagawan natin ng palatandaan iyong libingan ni Ben.”

Ngumiti siya sa akin. Masayang masaya siya sa sinabi ko.

“Asahan ko iyan ha. . .”

“Oo. Pangako.”

Simula noo’y naging matalik na kaming magkaibigan ni Lira. Madalas, tumatakas ako kay Nanay, nagdadahilan para lamang h’wag niya akong isama sa kanyang pagtitinda, upang makapunta ako sa higanteng bato, doon… sa mataas na tarangkahan, doon sa libingan ni Ben, doon sa piling ni Lira.

Inilihim ko lamang kay nanay ang tungkol doon, dahil batid ko na ikakagalit niya ang pakikipagkaibigan ko kay Lira, at kapag nangyari iyon, pagbabawalan na niya akong magtungo o sumilip man lamang sa higanteng bato.

Hindi na siya noon humiwalay sa aking tabi. Mas gusto niyang sumama sa akin sa bukid at manghuli ng tutubi at mamangka sa ilog kasama nila Bodjie, Kokoy at Sara, at maligo sa dagat at humiga sa buhanginan at magpayakap sa init ng araw at magtaguan sa bakuran nila Kokoy…Minsa’y isinasama niya kami sa  higanteng bato at buong pagmamalaki niyang ipinakikita kina Bodjie ang libingan ni Ben at walang sawa n’yang iku-kwento kung pa’no nagsimula ang aming pagkakaibigan, kahit na ba ilang ulit na niya itong nasabi.

Ngunit isang gabi, sa loob ng maliit naming bakuran ay nagtipon-tipon ang mga kasamahan ng Tatay na mga magsasaka. Palihim akong nakinig sa kanilang mahihinang usapan.

“Pero nangako sila noon na hindi magtatagal ay mapapasakamay  na natin ang titulo ng lupang ating sinasaka, kinalakihan na ng siyam kong anak ang pangakong iyan, ngunit hanggang ngayo’y tayo ay alipin parin!”

Galit na pahayag ni Mang Ruben. Ang ama ni Bodjie. Kay layo niya sa lalaking nakilala kong magiliw sa tuwing naglalaro kami sa likod bahay nila Bodjie at minsan pa nga’y pinipitas kami ng mangga at pinabibigay sa aming mga Ina. Dahil ang Mang Ruben na nakikita ko ngayo’y hindi na magiliw, ang mga ngiti niya’y naglaho na’t napalitan nang pagkapoot.

          “Tayo ang nagkakandahirap ngunit tayo pa din ang nagugutom.” Pahayag naman ng isa pa nilang kasama.

          “Noong magkasakit si Sara’y humingi kami ng tulong sa kanya ngunit ipinagtabuyan niya kami na parang hayop. Buti na lamang at natulungan ako ni Kapitan Amado at ni kaibigang Sergio at napaospital ko ang aking anak.”

          Malungkot naman na salaysay ni Mang Julio. Ang ama ni Sara.

          “Kapag ako”y hindi nakapagpigil ay bigla ko na lamang ikakalawit ang lubid ng aking kalabaw sa kanyang leeg at nang tuluyan na siyang mamatay!”

          Hindi ko man lamang narinig si Ama na nagsalita. Nanatili lamang siyang tahimik at kalmado.

          Kagaya ng amang nakalakihan ko. Hindi tulad ni Mang Ruben na nagpalit anyo, mula sa magiliw na lalaki’y nagmistula siyang halimaw o kay Mang Julio na kinakitaan ko ng kawalang pag-asa noong gabing iyon.

          Hindi ko pa noon lubusang naiintindihan ang kanilang mga pinag-uusapan, nagpatuloy ako sa pakikipagkaibigan kay Lira at tuluyang nabulag sa katotohanang nakasambulat sa aking mga mata.

          Noong tumuntong ako sa hayskul ay lalong naging malapit kami ni Lira sa isa’t isa. Sa akin siya lumalapit kung may hindi siya naintindihan sa matematika at sa akin din siya madalas magpagawa at magpatulong sa kanyang mga proyekto.

          Lagi akong binibigyan ni Lira ng mga gamit na mamahalin at pangmayaman. Katulad ng kero keropi na bag at Barbie na mga notebook at sign pen at Garfield na panyo at stationary at slumbook at noong kaarawan ko’y palihim kaming nagtagpo sa dalampasigan (dahil hind ko siya naimbitahan sa maliit na salo salo sa aming bahay) at iniabot niya sa akin ang isang malaking kulay pink na paper bag at nakangiti niya akong niyakap ng mahigpit.

          “Lira, nakakahiya naman sa iyo, lagi mo na lang akong nireregaluhan.”

          “Okay lang ‘yon, friends tayo ‘di ba?”

          “Salamat. Ano ba ‘to?”

          “Basta, tignan mo na lang ‘pag wala na ‘ko sa harap mo.”

          “’Di ba, sabi mo’y may ike-kwento ka sa akin?”

          “Ay, oo nga pala…Alam mo ba, pagkagraduate natin ng hayskul, sa Maynila na ‘ko magkokolehiyo at sasali ako sa theater workshop ng PETA.”

          Masaya niyang kwento habang parang nangangarap na nakatitig sa karagatan.

          Noong gabing iyon ay hindi ako nakatulog. Buong gabi kong yakap-yakap ang kulay asul na Teddy bear na binigay sa akin ni Lira at pinagmasdan ang silver I.D bracelet na may dalawang pangalang nakasulat doon, DANA-LIRA na hindi ko isusuot kapag kasama ko ang nanay dahil siguradong makakagalitan lamang ako nito.

          Hanggang sa dumating ang tag-tuyot.

          Papalubog na noon ang araw, magkatabi kaming naupo ni Lira sa batuhan na nasa gilid ng talon.

          “Gusto kong maging isang popular na Theater Actress makapagperform sa makulay at mamahaling Teatro sa Paris…” Ang sa kanya.

          “Gusto kong maging Guro. Iyon. Iyon ang gusto ko.” At ang akin.

          At bigla niyang hinawakan ang kamay ko ng mahigpit. Bigla na lamang ang kabog ng aking dibdidb at hindi ko lubusang maunawaan iyon.

          Hinawakan n’ya ang kamay ko at lumusong kami sa tubig at lumangoy at naglaro at nagtawanan at nagyakapan. Pagkatapos ay hinila n’ya ang kamay ko at umahon kami sa tubig, muli kaming naupo sa batuhan. Pinunasan  n’ya ng panyo ang basa n’yang mukha, ang kanyang leeg, ang kanyang braso…nakatingin lamang ako sa kanya.

          “Hindi ka ba giniginaw?” ang tanong niya sa akin.

          Iling lamang ang isinagot ko. Dahan dahan kong hinubad ang puti kong uniporme. Napatitig siya sa dibdib ko na natatabingan lamang ng isang puting sando.

          Bigla siyang tumawa ng malakas. Hindi ko siya pinansin. Hinugot ko sa aking bulsa ang panyo at sinimulan kong punasan ang basa kong mukha’t katawan.

          Tumigil siya sa pagtawa at pinanuod lamang ang aking ginagawa, nang matapos ako’y yumakap s’ya sa akin at hinalikan ako sa labi.

          Iyon ang unang halik na namagitan sa amin ni Lira. Hindi iyon aksidente ngunit hindi din namin iyon sinasadya.

          Hindi namin lubusang maintindihan kung kailan ba nagsimulang maging espesyal ang pagtitinginan naming dalawa, ngunit batid namin at nararamdaman namin ang kasiyahang idinudulot ng mga sandaling kami ay magkasama at dinadama ang  musmos naming pagtitinginan.

          Graduation noon. Niyaya ako ni Lira na sumama sa kanila ng mga kaibigan niya sa Puerto Galera. Pagkatapos nang dalawang gabing pagluha at pagtatampo ko’y pinayagan din ako ng Nanay at Tatay sa pag-aakalang ang kasama ko ay ang aking mga kaklase at ipinagdiriwang lamang namin ang aming pagtatapos.

          Tatlong araw kaming namalagi sa Puerto Galera, at doo’y naging lubos kaming malaya ni Lira. Nagtalik kami sa unang pagkakataon. Hindi pa namin lubusang alam ang bagay na iyon ngunit ang nadarama naming pag-ibig para sa isa’t-isa ang nagturo sa amin kung pa’no kami tuluyang magiging isa.

          At kami’y nagtalik. Buong magdamag. Para bang sabik na sabik kami sa isa’t-isa. Sa loob ng tatlong araw namin sa Puerto Galera’y naintindihan ko ang isang klaseng unawaan na agad na nagaganap sa pagitan namin dalawa, sa simpleng pagtama pa lamang ng aming mga mata.

          Subalit hindi ko inaasahan ang sasalubong sa aking balita pagbalik namin sa Sta. Barbara.

          Nakakulong ang Tatay. Sa salang tangkang pagpatay kay Don Ecleo. Ang ama ni Lira. Ang ama ni Bodjie na si Mang Ruben ay patay na at nakaburol sa kanilang maliit na dampa.

          At ang Amang hinahangaan ko’y nagmistulang hayop sa maliit na piitan. Ang mata niya’y kay tamlay at ang pagkakahawak niya sa aking kamay ay kay higpit. Mayroong nais ipaliwanag.

          Lumuha ang aking Ina ngunit ako’y nanatiling nakatayo doon at ang mata ko’y kababakasan ng poot, ng isang klaseng moog na hahamon sa kadakilaan ng aking pag-ibig.

          Pagkatapos ng isang linggong pagkakapiit ng Tatay ay binawian siya ng buhay. Ayon sa mga gwardiya’y hindi siya kumakain at umiinom man lang ng tubig dahilan nang kanyang panghihina na kanyang ikinamatay. Ngunit ang mas masakit doo’y hindi namin nakita ni nanay ang kanyang bangkay. Ilang beses kaming nagtungo sa Munisipyo upang humingi ng tulong ngunit walang sinuman sa kanila ang nakapagsabi kung nasaan ang bangkay ng tatay.

          Dahil dito’y madalas kong nakikita ang nanay na nakatulala sa kawalan. At isang gabi, pagkatapos niya akong kantahan sa aking pagtulog at hagkan sa buhok, paulit-ulit siyang nagwika:

          “Magpapakabait ka Dana….”

          At kinaumagahan, sinabayan nang pagtilaok ng manok ang aking malakas na pag-iyak. Natagpuan ko ang bangkay ng nanay, nakabitin sa punong Mangga.

          At katulong si Bodjie, si Sara at Kokoy, sinunog namin ang bangkay ng nanay at ako’y dinamayan nila sa aking paghihinagpis.

          Ang ama ni Sara at Kokoy at iba pang kalalakihan ay nagtungo na sa bundok upang maging tulisan.

          At sa aming mga murang edad, kasama pa ang ilang kabataang nawalan din ng Ama, Kapatid at Ina dahil sa ginagawang panunupil ng mga sundalo sa mga pinagbibintangang tulisan ay bumuo kami ng isang lihim na samahan, samahang unti-unting lalaban sa mayaman at mapang-aping ama ni Lira.

          At si Lira…

          Nagkita kaming muli. Minsan sa gilid ng talon. Nagulat siya nang makita akong naroon sa batuhan at pinapanuod ang kanyang paglulunoy sa malinaw at malamig na tubig.

          “Dana. .Anong ginagawa mo dito?”

          “Bakit, pag-aari niyo din ba ang talon?” May bakas ng galit ang aking tinig. Lumangoy siya palapit sa kabilang batuhan, kinuha ang kanyang damit at umahon. Itinabing niya ito sa kanyang katawan at akma siyang magtatago sa likod ng isang malaking bato upang magbihis nang mabilis na tinungo ko ang kinalalagyan niya at mahigpit kong hinawakan ang kanyang braso.

          “Magtatago ka pa, ilang beses na ba kitang nakitang nakahubad?” at inilapit ko ang mukha ko sa kanya at tinitigan siya ng pailalim. “Pinagsawaan ko na yan Lira, mahihiya ka pa ba sa akin?”

          Pinamulahan siya ng mukha. Isang malakas na sampal ang ibinigay niya sa aking pisngi. Galit na itinulak ko siya pabalik sa tubig. Bumagsak siya at ang paghampas ng kanyang katawan sa tubig ay gumawa ng isang mahinang tunog na parang dumaang hangin at ang tubig sa ilog ay nagkaroon ng mumunting bilog.

          Galit s’yang nagmura.

          “Huwag mo ‘ko mumurahin!”

          “Bakit mo ‘ko tinulak?”

          “Dahil mamamatay tao ang Tatay mo!”

          “Hindi ‘yan totoo!”

          Galit siyang umahon ng tubig at hinarap ako nang nagpupuyos niyang mga mata. “Namatay ang Tatay mo dahil pinagtangkaan niyang patayin ang Tatay ko!”

          “Dahil dapat lang na mamamtay ang Tatay mo!”

          Lalo saiyang nagalit sa sinabi ko. Itinulak niya ako ngunit hindi ako natinag sa aking pagkakatayo. Tumalikod siya sa akin at nagbihis. Humakbang siya palayo.

          “Patay na ang Nanay.” Mahina kong naiwika sa kanya.

          Nahinto siya sa paglalakad, lumingon siya sa akin at nagtama ang aming mga mata. Ang kaninang galit sa kanyang mata’y nahalinhinan ng awa at simpatiya at lungkot at pag-unawa at pagmamahal…

          Patakbo siyang lumapit sa akin at niyapos ako na may pagsuyo. Parang noon, katulad ng dati.

          Matagal kaming natulos sa pagkakatayo, ang paligid nami’y nawalan ng oras, nawalan ng hangin at nawalan ng pandamdam, naglakad ako sa batuhan. Sumunod siya sa akin. Hindi ko alam kung saan ako patungo, ngunit parang may isang p’wersa ang nagtutulak sa akin na taluntunin ang mga batong yaon… parang may misteryo sa duluhan, isang misteryong naghihintay na matagpuan.

          At unti-unting sumangsang ang hangin. Parang hinahalukay ang aking sikmura. At mula sa malayo, natanaw ko ang isang bangkay na pinanggagalingan ng amoy. Bumilis ang aking paghakbang, nanatiling nakasunod sa akin si Lira at sa malapita’y mas nakakasuka ang mabahong amoy, parang bulok na basurang natambak na ng ilang taon.

          At kilala ko ang puting kamiseta de tsino na yaon at ang itim na pantalong kupasin… bagamat ‘di ko na makilala ang mukha sapagkat naaagnas na’y alam kong ang Tatay yaon.

          Sinungaling sila. Hindi tototong ang Tatay ay namatay dahil sa hindi pagkain at pag-inom ng tubig..

          Sapagkat ang damit niya’y may bahid na natuyong dugo, may maliliit na butas ang damit niyang iyon..

          Umiiyak na napaluhod ako sa gilid ng bangkay. Niyakap ni Lira ang aking nanghihinang katawan.

          “Pinatay nila. . .pinatay nila ang tatay!”

          At ang aking kamay ay dumakot sa lupa at ang luha ko’y pumatak at bumuhos na kasing bilis ng tubig sa talon.

          Tumayo ako’t kumuha ng isang putol na sanga ng kahoy at nagsimula akong maghukay. Tumulong si Lira ngunit agad ko siyang pingtulakan.

          “H’wag kang makialam!”

          Hindi siya kumibo. Naupo siya sa isang tabi at pinapanuod ako sa aking ginagawa.

          “Naaalala mo, sa ganitong paraan tayo noon nagsimula, nang mamatay si Ben. Magkatulong natin siyang nilibing…”

          “Si Ben ay ibon, ang Tatay ko ay tao!”

          “Sa ganitong paraan din ba tayo maghihiwalay Dana?”

          Hindi ako sumagot. Pinagpatuloy ko ang paghuhukay. Hinila ko ang bangkay ng Tatay at ito’y buong respeto at pagmamahal kong inilibing.

          Nilisan ko ang lugar na iyon nang hindi lumilingon, kahit na halos mawalan na ng tinig si Lira sa kasisigaw ng aking pangalan…

 

Ang mundo ay kulay pula. Ang dapit hapon ay nang-uuyam, ang kulay ng kalangita’y parang lupang dinanakan ng dugo ng aking Ama, ng Ama ni Bodjie at ng iba pang namatay sa pakikipaglaban sa karapatan para sa lupang buong buhay nilang sinaka.

          Umihip ang hangin at ang ibang hibla ng mahaba kong buhok ay tumabing sa aking mukha at naihiling ko sa aking sarili na sana’y kaya din nitong tabingan ang sugat ng aking pagkatao.

          Naupo ako sa aking luklukan at dumating si Bodjie kasama si Sara. May dala silang mga baril at mga bala, pinagmasdan ko ang aking dalawang kaibigan. Malayo na sila sa dating Bodjie na palaging nakatawa, palabiro at mahilig mambilog ng ulo ng mga babae dahil ang Bodjie na kaharap ko ngayon ay isang binatang may matatag na paninindigan, at sa Sara na dati’y maharot at magiliw sa kahit na kaninong tao dahil si Sara ngayon ay puno na nang kaseryosohan sa mukha at wala ang ngiting laging nakaguhit sa makipot nitong labi.

          “Nakuha namin ito sa bahay ni Sarhento Masigay. Limang sundalo ang namatay, pang anim si Sarhento, tinamaan si Kokoy sa balikat ngunit ayos na ang kanyang lagay, wala na si Lazaro.” Balita ni Sara.

          “Hinanap ka namin kanina ngunit ‘di ka namin makita. Sa’n ka ba nagtungo Dana?” kunot noong tanong ni Bodjie.

          “Nakita ko ang bangkay ni Tatay. Nasa gilid ng ilog. Tadtad ng bala ang katawan niya. Inaagnas na. Hindi siya namatay sa gutom…”

          Galit na sinuntok ni Bodjie ang dingding. Napaupo naman si Sara sa upuang kawayan at lumuha.

          “Ipinapangako ko sa’yo Dana. Gaganti tayo. Igaganti natin ang Itay, igaganti natin ang Ama mo ang lahat nang nasiraan ng buhay at pamilya dahil sa kasakiman nila!”

          At mabilis na bumaba ng dampa si Bodjie at hindi nagtagal ay nadinig ko ang mabilis na pag-alis ng mga ilang sasakyang nakuha din nila mula sa mga pinaslang nilang sundalo.

          At ako’y muling nagbalik sa talon at sumagi sa aking isip ang nakabigting katawan ng Nanay, ang duguang bangkay ng Tatay at ang lumuluhang mukha ni Lira.

          Si Lira, ang aking si Lira. At ang pagmamahalan naming sinubok ng tadhana’t nagpagapi sa mapusok na laro ng buhay.

          At nakarinig ako ng mga yabag papalapit. Si Bodjie, si Sara at si Rosita. Isang babaeng nakagapos ang kamay at may takip na itim na tela sa mukha ang hatak hatak nila.

          Malakas na itinulak ni Rosita ang babae at paluhod itong bumagsak sa aking harapan. Tinanggal ko ang telang nakatakip sa mukha nito at ako’y napaatras sa aking nakita. Si Lira..

          Si Lira!

          Lumapit sa akin si Rosita at ibinigay sa akin ang isang baril.

          “Patayin mo siya Dana!” Mabalasik na utos sa akin ni Rosita.

          “Wala ‘yan sa usapan natin!” tutol ni Bodjie.

          “Dudukutin lamang natin siya ay ipatutubos ng malaking halaga sa halimaw niyang ama, wala sa plano na papatayin natin si Lira!” gulilat na sigaw ni Sara.

          “Tumahimik kayo! Ikaw na ang nagsabi na halimaw ang kanyang ama kaya’t ang anak niya’y halimaw din. Patayin mo siya Dana!”

          “H’wag Dana!” Halos sabay na awat ni Bodjie at Sara.

          “Si Dana ang magpapasya diyan.” At nilapitan ako ni Rosita. Hinawakan niya ang kamay kong may hawak na baril at itinutok sa lumuluhang mukha ni Lira.

          “Patayin mo siya. Iganti mo ang aking Ama’t ina na pinasunog ng kanyang Ama ng buhay, ang Ama ni Bodjie na pinugutan nila ng ulo at ang Ama mong pinahirapan muna nila bago pinatay. Iputok mo ang baril Dana!”

          “Dana..” paos na pagsusumamo ni Lira.

          “Patayin mo! Patayin mo!”

          “H’wag Dana…kaibigan natin siya!”

          …H’wag.. dahil mahal mo s’ya!

          At nanginginig ang kamay na binitawan ko ang baril at lumuluhang lumuhod ako sa harap ni Lira.

          “Mahina ka!” Mahina ka!” at tumakbo si Rosita palayo at ang anino niya’y nilamon ng dilim.

At iniwan kami ni Bodjie at ni Sara sa talon. Tinanggal ko ang pagkakagapos ng kamay ni Lira at agad siyang yumakap sa akin. Hinagkan ko siya sa labi at ang sabik niyang bibig ay gumanti ng mas marubdob na halik. Ikinulong niya ang aking mukha sa malambot niyang kamay…

At naghubad kami at naglunoy sa tubig at naghalikan at nagyakapan at naihiling namin na sana nga’y kayang linisin ng tubig ang dumi ng aming mga buhay, na ang lamig nito’y kayang patayin ang init ng aming pag-ibig, ‘di sana’y mas madali naming matatanggap na kami nga’y hindi ukol sa isa’t-isa.

Totoo ngang mahiwaga ang pag-ibig dahil sinakop nito ang aking buhay, dahil ito ang isang lakas na nagpaibayo sa aking hangarin na maghintay at umasa na sa dulo ng lahat ng ito, ang pagmamahalan namin ni Lira’y maaari ko pang angkinin.

          Ngunit ito’y pagkakamali.

          At isang araw, humahangos na dumating si Lira at ipinagtapat niya sa amin ang lahat. Pinagtaksilan kami ni Rosita at ang mga sundalo’y alam na ang aming pinagtataguan.

          “Pumunta kayo sa Pier mamayang alas dos ng umaga. Naghihintay sa inyo doon ang mga bangkang sasakyan ninyo papalayo sa Santiago… umalis kayo… kundi ay papatayin nila kayong lahat!.”

          At kami’y naghanda at patagong naglakad tungo sa Pier at doon nga’y naghihintay ang mga bangka na agad naming sinakyan… ngunit bago ako sumampa dito’y hinarap ko si Lira. Gumuhit sa sulok ng kanyang mga mata ang luha at ang alaalang iyon ang dadalhin ko hanggang sa aking pagtanda. Hindi niya ako niyakap…Nakatayo lamang kami doon, magkaharap, hanggang sa binigkas niya ang salitang kay tagal kong inasam na sabihin niya.

                   “Dana, Mahal kita.”

          At tumalikod ako upang ikubli ang aking pag-iyak.

          Habang palayo ang bangka sa dalampasiga’y batid kong unti unting naglapit ang mga puso namin ni Lira kahit na batid kong iyon na ang huli naming pagkikita.

          Nanatili siya na nakatayo doon, nakatanaw sa akin at sana nga…

          Sana nga’y hindi ko na nadinig pa ang kanyang mga huling salita ‘di sana’y mas madali para sa ‘kin na unawain ang aming kapalaran,

          Na kami’y hindi para sa isa’t-isa.

 

 

2006

 

Latay

November 25, 2009

Naalala mo, hindi tayo nagkaroon ng pagkakataon na magkasama dito, ngunit hindi ko maintindihan ang aking sarili, kung bakit tuwing nobyembre’y paulit-ulit akong nagtutungo dito sa loob ng mahigit apat na taon. saan ko nga ba nais humugpong? saan nga ba ako pahugpong? nakakatawa, ngunit hanggang ngayon ang puso ko’y hindi magawang magkaila. muli’t muli’y bumabalik ako sa malamig na sinapupunan ng baguio, bagamat bumabalik ako sa maynila na hindi bagong tao, at ang lamig nito’y mananatili sa loob ng aking kaluluwa, kahit na ba agad itong papawiin sa aking katawan ng mainit na hininga ng maynila.

Mahal, apat na taon ko nang nadarama ang kakaibang pangangatal, at walang init ang dito’y makakatighaw.

Hindi ko saulo ang kasingit singitan ng baguio, hindi ako mahilig sa pino o sa strawberry o sa sunflower, hindi din ako nakakaintindi ng ilocano at ang klima dito’y isang pasakit para sa akin. ngunit bakit nga ba kahit kaila’y hindi ako nanghinawang sumilip sa matatarik na bangin, bakit nga ba agad akong naglilimos sa mga pulubing igorot sa burnham, bakit nga ba muli’t muli akong namamangha sa tanawin sa mines view, bakit nga ba paulit-ulit na pinapatahimik ng pink sisters ang aking diwa?

Noong isang araw ay nagsimba ako sa baguio cathedral. mag isa lamang ako. walang kasama. sa ganitong paraan lamang ako nagiging malaya. Pumunta ako sa market, kahit wala akong bibilhin. naglakad lakad sa kalye ng bokawkan, ng holy ghost, ng magsaysay, ng bonifacio, namasyal sa camp john hay, nagliwaliw sa teachers camp, sa botanical garden at matagal na tumayo sa gilid ng kalye ng loakan. Wala akong kamag-anak sa baguio, wala akong kaibigan o kakilala. para sa akin, ang baguio ay isang estrangherang ngumiti sa akin nang kami’y magkasalubong, isang lenggwaheng kahit kaila’y hindi ko matututunang bigkasin, gugulin ko man ang kalahati ng aking buhay sa pag-aaral nito. Ngunit natutunan kong mahalin ang baguio, kung may sapat man akong dahilan o wala ay hindi na iyon mahalaga. Para kaming dalawang magkasintahan, paulit -ulit man niya akong saktan ay paulit-ulit ko din siyang patatawarin at babalikan.

Maraming mukha at anyo ang baguio, ngunit ang lahat ng mukha at anyo nito’y naglalarawan sa iyo. nakikita kita sa lahat ng puno, sa mga ulap, sa mga bulaklak, sa dapithapon, nadarama kita sa madaling araw, sa bukang liwayway at nadirinig kita sa mga ugong ng sasakyan at sa bulong ng hangin. dito ko muling binubuhay ang iyong alaala. hindi ba’t sabi mo’y nagalugad mo na ang bawat sulok ng baguio? dahil lumaki ka sa lugar na ito, dito ka nabuhay, ang lugar na ito ang naging saksi nang historikal mong kaganapan. ito ang lugar na inibig mo ng lubos.

Saan ko man idako ang aking mata’y nakikita kita. mula sa mga bumibili sa palengke hanggang sa mga tumatawid sa kalsada. inikot ko ang baguio dahil para ko naring inikot ang buhay mo, kinilala ko ito, sa gayon ay para na rin kitang nakilalang muli. kapag naririto ako, pakiramdam ko’y kapiling kita. dahil nayapakan ko ang lupang dati’y kinatayuan mo, nilakaran ko ang  mga kalyeng dati’y dinaanan mo, nakita ko ang kabuuan ng baguio na dati’y tinitigan mo, nilanghap ko ang hangin na dati’y inihinga mo. doon lamang tayo muling nag-iisa, doon lamang. dito lamang. dito lamang kita muling nakakatalik.

naaalala mo ba? pilit mo akong isinasama dito sa baguio noong tayo pang dalawa, ngunit tigas ang aking pagtanggi, hanggang sa tuluyan ka na lamang naglaho, bigla kang nawala sa aking buhay ng walang paalam. hinanap kita, ngunit hindi kita natagpuan, dito sa baguio lamang kita muling nararamdaman.

Apat na taon…

Nobyembre noon nang huli kitang makita. hindi ko man lamang nalaman na iyon na pala ang huling araw na makikita kita, di sanay nayakap kita ng mas mahigpit kaysa dati, di sanay nahagkan man lamang kita kahit sa huling pagkakataon.

Ngayon lamang ako nagkaroon ng lakas ng loob na pumunta ng hillside at pagmasdan ang lugar na iyon, dahil ayon sa iyong mga kwento noo’y doon ka lumaki at nagkamulat. hindi ako nagtagal, umalis din ako agad, hanggang ngayon, ako parin ay naduduwag.

Lumuha na naman ako mahal, katulad noon, katulad ng dati.

Bago ako umuwi ay nagtapon ako ng puting rosas sa bangin ng mines view, hindi na din ako humiling at naghagis ng coin sa wishing well. parang bigla akong nabagot. ngayon lamang ako nabagot sa baguio.

hindi ko alam kung nasaan ka na ngayon. siguro’y hindi ko na din gusto pang alamin. hindi ko din alam kung babalik pa ba ako dito sa susunod na taon, maaaring hindi na.

Lumalatay sa aking katawan ang mapait na lamig ng baguio,

kasabay nang paglatay ng malamig at mapait mong alaala sa napapagod ko ng puso…

 

 

Rascal Flatts - What Hurts the Most(good version) (Rascal Flatts)

 

Kunilingus

Sana’y natuwa ka sa ginawa mong pag fi-finger habang nakikinig sa symphony five ni beethoven at malamang, inungol mo ang speech mo noong nakaraang convocation mo sa banyo at piping hiniling na sana’y nasa ilalim ka ng punong balete, kaulayaw ang maalamat na white lady at pinagsasaluhan ang kapeng barako ng starbucks. minsan gusto mong ginagawa iyon habang nanonood ako at pinipintahan ang pintakasi ng iyong katauhan na tinatakan ng rose tattoo at piercing sa nipples mong kulay baby pink na aking kinaiinggitan.

nakakamiss din minsan ang mga nanlalagkit mong mga haplos sa aking binti na pinalambot ng blockbuster mong cream na pumupuswit sa ilalim ng nagniningning mong pwet na dinownload ko kagabi sa myownskinthemes at idinisplay sa screen ng aking dila, habang sinasamyo ng iyong ilong ang minahan ng ginto sa paanan ng aking bundok. kapag nararamdaman ko ang luho ni buttercup na agad nag ta-transform sa alter-ego ni batman na si bruce na siyang nagdadala sa akin sa gotham city na tanging sa loob lamang ng aking kaluluwa mo matatagpuan.

minsan, gusto ko na lamang takasan ang ginintuang rehas nang iyong romansa, o kaya’y magjogging paikot sa quadrangle ng iyong ‘di pantay na suso, kapartner kamo ng ‘di pantay kong kilay, para sana’y makilala ko ang lupa nang binulalo mong isipan, ngunit lagi akong bigo, dahil tuwing nagma-marathon tayo, ikaw ay nakabisikleta habang angkas mo si mary jane at walang sawa n’yang kinukutkot ang iyong g-spot sa ibabaw nang nakakahigh n’yang perfume habang inaabangan ko ang pagtulo ng iyong whitening cream at ito’y gagawin kong lotion sa skin ng aking labi.

ayaw mo kasi, ayon sa iyo, takot ka.

ikaw ang unang naging guro ko. tuwing sabado’y nagkukulong tayo sa air-conditioned studio ng iyong buhay at bubunuin natin ang tatlong oras ng organ tutorial, iyon ang mga sandaling ikinulong ko sa empty bottle ng Elizabeth Arden Sunrise at palagi ko pa ring tinititigan tuwing ako’y malungkot at nagnanais mag sayaw ng flamenco dance sa ibabaw ng pusong pang kaluwalhatian. pinuno natin ang ating piggy bank ng mga alaala nang ating mga session, binasag ko na s’ya mahal, at ginamit ko ang mga memories natin na ‘yon para ipa liposuction ang bilbil ng aking obese na pusong inihabla mo sa pagiging patay gutom at ako’y nagpa counsel sa diyos dahil sa na anorexic nating pagsusuyuan.

Kita mo naman mahal, ang galing galing ko nang pumindot ng organ, minsan, hinihimas ko pa sila nang may pagmamahal, minsan pa nga’y kinakantahan ko pa sila ng you don’t bring me flowers ni Barbra Streisand.

Noong nagdaang recital ko kasama ang aking pananabik, iniluwa kong mag-isa ang global warming palabas sa planetang nag ta-tumbling at nag a-acrobat sa iyong galaxy na tinunaw mo ng iyong acid rain.

Napakalungkot mahal, ang lungkot lungkot gawin itong mag-isa…

Dahil sa economic crisis na dinadanas nang ating papalubog na relasyon, winithdraw ko na ang mga ideneposito ko sa emotional bank, para lamang hayaan itong nakawin ng iba at tayo’y tuluyang na bankrupt, ngunit nanatili kang masaya at nakangiti. wala na akong mailalabas pa kaya pati ang pustisong ginto ni lelong ay isinanla ko na kay tambunting ngunit ito’y pinatalo mo lang sa casino royale habang masaya kang nag i-strip poker sa lamesang gawa sa purong laman ng kepyas na may brunette na bulbol.

Naalala mo ba noong nanood tayo sa betamax ng Gone with the wind at hindi mo iyon maintindihan kaya naglaro na lamang tayo ng leron leron sinta sa sala at naging background music natin ang pagtunog at paglangitngit ng mga spring sa lundo mong sofa at ang paghampas nang mga nagbabayuhang balat tuwing tayo’y pumapalakpak?

Sabi mo, baka in love ka na sa akin…

Kaya nga nagpadila ako sa kipay, kaya nga nag lip synch ako ka duet ang iyong puki at tumaya tayo sa ending ng 69, pero ang totoo mong diyalogo ay; “Frankly my dear, I don’t give a damn!”

malapit na tayong mag limang taon nang sabihin mo sa aking kinidnap ng iba ang puso mong hindi na magawang lumaya pa, at kailangan kong gumawa ng paraan upang mabawi ka, kapalit man nito ay napakalaking halaga.

isa akong tanga…

Anibersaryo nang ating pagkamatay, nag sex kayo sa tabi ng fireplace at nag miscall ang kanyang titi sa iyong kipay, ngunit ito’y aksidente kong nasagot at naglaplapan ang inyong mga itlog. tumayo s’ya sa tuktok ng iyong suso, ibinaba ang kanyang tungkod at nagmistula s’yang si moises na hinati sa dalawa ang bukal sa nanlalawa mong dagat, at ikaw ay natuklaw ng ahas at sinalakay ng sumpa ni moises sa ehipto dahil ang tubig mo’y naging dugo at ang panganay n’yo ay pinalaki mo sa lumang bote ng mayonaise na ginamit ko noon nung isalad ko ang buhol buhol nating kalibugan.

Parang holen ang inilalabas mo mahal, nagniningning s’ya sa sikat ng naka shades na araw at ito’y dinaluhong nang naka ecstasy kong bibig na dinisenyuhan ng braces na gawa sa mercury at rubber na glow in the dark.

Akala ko, kahit papa’no, minahal mo ako…

Gusto kong maghabi ng kwentong pambata gamit ang hibla ng ating alaala at gawin itong matibay na lubid, gusto kong ibigti ang aking sarili sa kisame nang iyong pag irog na pinatibay ng hindi na welding na bakal at nabitak na pintura dahil sa pamimilit ko na ipako ito sa bumbunan ng aking pag-ibig sa iyo… dahil nang panahong natuyo ang anemic na labi ng dapithapon sa boulevard of broken dreams ng ating katapusan ay ninais kong itali ang lubid nang iyong kasinungalingan sa aking leeg nang mahuli kitang may iba na namang kakantutan sa ibabaw ng ating katreng gawa sa basag na bubog ng iyong mga pangako at nilagyan ko ng 24k bracelet na gawa sa purong sugat ang aking naghihinagpis na pulso…

Selda

Sumiksik, umingit sa aking isip

ang tingin mong walang lagkit

nahimlay sa pag-asam

kasama ng mapanglaw na huni

nang hindi dumamping halik.

binigyang katwiran

ang kwentong ‘di ko naintindihan

sakit na ‘di alintana dahil sa

‘di malamang agam agam.

Pilit kinilala ang aking pag-iisa,

binuo ang isang lihim na hindi kailan man naipadama,

ang mga haplos na hindi dumaiti ang nagkusang humawi,

at ako ay sinukol ng sundang nang iyong ngiti.

Sinulyapan minsan ang sugat ng aking kaluluwa,

ngunit hindi nanahan at nanatili kang isa lamang ala-ala,

nanulas sa iyong labi ang bawat kong salita

binigyang uri ng iyong matang hatid ay sumpa,

at ang mundo kong tinakasan ng tino,

ako ay baliw na pumikit at nagpatangay sa iyo,

kasama ng damdaming nililok sa pighati,

at sa katotohanang wala kang maisusukli…

pangarap kong makatabi ka sa damuhan,

tumitig sa langit at tumanaw sa buwan,

ipipikit ko ang aking mata,

bubulong,

sisigaw,

hihiling,

sana… sana…

 

Iniibig kita!

 

 

 

EBA

 

Kasalanan ang dulot ng iyong kagandahan,

Natatangi at walang alam,

Nais kong gawing pahingahan ang iyong katawan,

At ang kabuuan mo’y angkinin ng lubusan.

Kung kayang isakdal ang aking pag-ibig,

Ito’y kunin mo at sa iyong dibdib ipiit,

Kung kayang saklawan ang aking pagsinta,

Ito’y unawain mo at

Idikit sa’yong alaala.

 

Nauunawaan ko ang pagkakamaling

Dulot mo,

At ang kakaibang pagsikdo at

Pag-init ng aking dugo,

Siguro nga’y kasalanan ang

Nasa likuran ng iyong ganda,

Lalo na’t kung si Eba’y

Inibig ng isang Magdalena…

Hawla

…tulad ng isang ibon, tao din ay lumilipad…

“Ano ba, patayin mo nga ‘yang radyo!”

“Bakit, ano ba ang pakialam mo?”

“Ayokong marinig ang pagiging madrama mo!”

“Oo, iyang pagiging madrama ko ang dahilan kung bakit tayo maghihiwalay ngayon!”

“Hindi ko kailangan ng dahilan.”

            Sandaling katahimikan. Nagsindi ng sigarilyo.

“Sige, patayin mo ‘yang sarili mo sa sigarilyo!”
”Kanina. Iyong radyo, ngayon naman ito…”

“Nangako ka na ititigil mo na ‘yan, pero tulad ng iba mo pang pangako, ‘di mo ‘din iyon tinupad…”

“Tama na…”

“Puro ka pangako, puro salita!”

“Ano ba, sabi ng tama na!”

“You have no right to shout at me, hiwalay na tayo!”

“And you have no right to tell me what to do dahil  hiwalay na nga tayo!”

            katahimikan. Lumapit. Nagyakapan. Ngunit agad ding umiwas.

“Tama na, ayoko na.”

“Talaga bang pagod ka na?”

“Oo.”

“Saan? Sa Akin? Sa sigarilyo? Sa alak? Sa drama? Sa….’

“Sa relasyon natin!”

“Hindi mo kailangang sumigaw.”

“Minsan, kailangan mong sumigaw.”

“Para saan?”

”Hindi para saan, para kanino.”

“Para sa iyo?”

“Oo,bakit hindi?”

“Ano ang gusto mong isigaw ko?”

“Kahit ano, murahin mo ako, sumbatan mo ako, kahit ano.”

“Kapag ginawa ko ba iyon, hindi ka na aalis?”

Katahimikan. Naglakad. Kinuha ang paboritong libro ni Lawrence Sanders at inilagay sa loob ng maleta. Nag impake. Nagmasid.

“Saan ka pupunta?”

“You don’t want to know.”

“Of course I want to know.”

“Bakit pa?”

“Five years.. it gave me the right to know.”

“It’s over.”

“Alam ko….”

“Hindi na natin maaayos pa ito.”

“Alam ko..”

“Kailangan na natin pakawalan ang isa’t-isa.”

“Alam ko.”

“Napakadami mo namang alam.”

“Bakit, ngayon mo lang nalaman?”

“Don’t be so sarcastic.”

“And don’t be so cruel.’

“Akala mo marami kang alam, pero ang totoo, wala!”

“Siguro nga, wala akong alam, bukod sa mahalin ka…”

“Stop it!”

“Hindi mo na ba ako mahal?”

“I said, stop it!”

“Sabihin mong hindi mo na ako mahal!”
”Hindi na kita mahal!”

“Bakit kailangan mong sumigaw? Para itago ang totoo?”

“Stop it!”

            Galit na ibinalibag ang maleta. Naupo sa gilid ng kama. Nagpigil ng iyak.

“Hindi na ba natin maaayos ito?”

“Hindi na.”

“So this is the saddest part of the play?”

“Wala tayo sa isang play, hindi ito scripted, hindi natin ito ni rehearse, walang curtain na bubukas at babagsak, walang palakpakan ng mga audience, because this is not a play nor one of your stupid and dramatic stories. This is for real!”

“Then how come, we’re not for real?”
”Shut up!”

“Kung tingin mo ito ang pinakamabuti sa iyo, sige, iwan mo ako, hindi kita pipigilan.”

“Kailan mo ba ako pinigilan?”

“Bakit, kapag pinigilan ba kita hindi ka na aalis?”

            Katahimikan. Mahihinang buntong hininga.

“Sino nga ba ang may kasalanan?”

“Pwede naman tayong maghiwalay na walang sisihan, walang masasakit na salita,walang duruan.”

“At walang dahilan.”

“Alam mo na may dahilan.”

“Ano, ang mga short comings ko, ang bisyo ko, ang pagiging dreamer ko?”

“Ikaw ang hindi tumupad sa mga pangako mo.”

“Akala ko ba walang sisihan?”

“I’m sorry.”

“Hindi ko tinupad ang mga pangarap nating dalawa.”

“Tama na.”

“Ano ang plano mo ngayon?”

“Magpapakasal na kami ni Jerry next month.”

“Alam ko, bumalik ka lang dito para kunin ang gamit mo.”

“I’m sorry.”

“No, don’t feel sorry for me. I’m sorry dahil naging duwag ako. Kailangan mo nang pagbabago sa relasyon natin pero bulag ako. Hindi man lang kita….”

“Tama na.”

“Pero talagang mababaw ang pagmamahal natin sa isa’t-isa.”

“Nagsisimula ka na naman.”

“Ang gusto ko lang pakinggan mo ako.”

“Aalis na ako.”

            Kinuha ang maleta. Pinigilan. Muling naupo. Tumitig sa magkaibang direksyon ng kawalan.

“Kapag nagsasalita na ako, umiiwas ka. Iniiba mo ang usapan. Magagalit ka kapag hindi ako nagsalita, pero kapag sinimulan ko nang magpaliwanag, ipipilit mo parin kung ano ang pagkakaintindi mo.”

“Dahil sinungaling ka. Puro ka lang salita. Puro pangako.”

“You know that I’m not that strong…”

“Oo alam ko!”

“There are times that I want you to be strong for me.”

“You know that I can’t always be strong for you.”

“I just needed your help.”

“Ano ba ang gusto mong palabasin? Nagtiis ako, naghintay ako sa pagbabago mo. Gusto kong matuto kang mangarap, dahil hindi tayo puwedeng mabuhay na puro pag-ibig lang. I want you to grow for me, grow with me, pero nanatili ka diyan sa kalungkutan mong hindi ko maintindihan.”

“At hindi kita kayang pakasalan.”

“Bahala ka sa gusto mong isipin, aalis ako, hindi dahil sa mga short comings mo, aalis ako dahil gusto kong mag-isip ka.”

“Pero hindi ka na babalik ‘di ba?”

            Walang sagot.

“Please don’t make it hard for me.”

“It’s not that easy. Hindi kita kayang pakawalan.”

“But I want you to let me go.”

            Parehong napangiti. Pilit. Mapait.

“Noon, madalas kong iniimagine na isa kang ibon o kaya’y isang tutubi. Gustong gusto kitang hulihin at ikulong at alagaan at mahalin. Lumipad ka palapit sa akin, hinuli kita, ikinulong kita, inalagaan kita at minahal. Pero hindi ko iniisip na kailangan mo din palang lumaya para magkaroon ng saysay ang iyong mga pakpak. May mga bagay na nakatadhanang panoorin mo na lamang sa malayo, ‘di dapat ikulong.”

“Thank you.”

“For what?”

“Sa lahat.”

“Thank you din.”

“You’re welcome.”

“Is this really goodbye?”

“Naghihintay na sa akin si Jerry sa gate.”

“Is there no way for you to change your mind?”

“I’m sorry but I have to go.”

“Is that your final word?”

“I think so…”

“Wala man lang goodbye, walang I love you…?”

“Aalis na ako…”

“Where do I go from here?”

“I don’t know.”

            Muling katahimikan. Tumingin sa sarili sa salamin. Inayos ang buhok at damit. Kinuha ang bag. Naghanda sa pag-alis.

“You know what. I maybe a fool to let you go, nagkamali ako nung hindi ko tinupad ang lahat ng pangako ko sa iyo. Pero mayroon akong isang pangako sa iyo na tinupad ko, at tutuparin ko parin kahit na hiwalay na tayo. Kahit na may mahal ka ng iba.”

            Walang sagot. Nakatitig sa isa’t isa.

“Hindi mo ba itatanong kung ano iyon?”

“Ano iyon?”

“Ang mahalin ka nang buong buo.”

            Mabilis na tumalikod. Lumabas ng pinto. Tumunog ang makina ng kotse. Naiwang mag-isa. Nagsindi ng sigarilyo. Uminom ng alak. Lumuha. Nakinig ng radyo.

…tulad ng isang ibon, tao ‘din ay lumilipad…

Kirot

November 21, 2009

 

 

Matagal n’yang tinitigan ang braso n’yang patuloy sa pagdugo. Ang sugat nitong naghahatid sa kanyang mga mata ng labis labis na galak. Dinama ng kanyang hintuturo ang pulang likido at itinapat ang kanyang daliri sa sinag na lumulusot sa kanyang bintana.

Sumikat na pala ang araw. Maliwanag na sa labas. Tumila na pala ang ulan.

Kagabi’y bumuhos ang napakalakas na ulan na s’yang lumunod sa mundo n’yang nagsisimula nang bumalik sa pagkatigang. Bumalik s’yang muli sa dati n’yang buhay.

Malungkot.
Nag-iisa.

Doo’y naalala n’ya ang nakangiting imahe ng mukha ni hazel.

Si Hazel…

Umuulan din noon nang unang nagtagpo ang landas ng kanilang mga buhay na hindi n’ya kailanman naisip na magtatagpo.

Malakas ang hampas ng hangin sa labas. Nanatili s’yang nakaupo sa isang sulok ng cafeteria nang pinapasukan nilang unibersidad. Mag-isa at walang kibo, habang ang ibang mga kaeskwela n’ya ay lihim s’yang pinagtatawanan at kinukutya. Mariin n’yang nakagat ang kanyang labi, nais n’ya nang umiyak, wala s’yang matakbuhan, wala s’yang makilusan. Nangangatog ang tuhod na tumayo s’ya at hiyang hiya na naglakad palabas ng cafeteria. Lalong lumakas ang tawanan ng kanyang mga kaeskwela.

Palabas na s’ya ng pinto nang makarinig s’ya ng boses sa kanyang likuran.

“Miss, may tagos ka!”

lalong umugong ang tawanan. Nilingon n’ya ang nagsalita.

Si Hazel. Nakangisi ito sa kanya.

Mabilis s’yang lumabas ng cafeteria at sumugod sa ulanan. Naramdaman n’ya ang lamig na agad na nanuot sa kanyang katawan. Nangatog lalo ang mga tuhod n’ya, parang gusto n’ya nang mahimatay. Parang gusto n’ya nang mamatay.

“Miss!”

Si Hazel. Bakit ba s’ya sinundan pa nito? Para asarin? Para pagtawanan?
Hindi n’ya ito nilingon. Patuloy s’ya sa paglakad ng mabilis.

“Miss!”

Naramdaman n’ya ang paghawak ng mainit nitong palad sa kanyang braso. Sinilungan s’ya ng payong nito.

“Miss, ano bang problema mo? Bakit sumusugod ka sa ulan?” kay lapit ng mukha nito sa kanya. Amoy n’ya ang mabango nitong hininga na dumadampi sa kanyang pisngi, hinarap n’ya ito at itinulak.

“Wala kang pakialam sa akin!” sigaw n’ya at mabilis s’yang tumakbo habang patuloy sa pag-agos ang kanyang mga luha.

At hindi s’ya kailanman kinatigan ng kapalaran. Nadulas s’ya at bumagsak sa sementadong kalsada. Tumama ang ulo n’ya sa humps at nang maramdaman n’ya ang pag-agos ng dugo sa pumutok n’yang noo’y hindi n’ya na nakayanan ang lahat. Malakas s’yang umiyak.

Nilapitan s’ya ni Hazel at pilit s’yang itinayo, ngunit dahil sa takot ay hindi na s’ya nakakilos. Patuloy lamang s’ya sa pag-iyak.

At doo’y dinamayan s’ya ni Hazel at mahigpit s’yang niyakap.

“H’wag ka nang umiyak, tama na, tama na…”

At kapwa sila nabasa ng ulan.

Gabi. Nakahiga s’ya sa kama at nakatitig sa kisame. Inaalala n’ya ang mga naganap noong hapong iyon.
Dinala s’ya nito sa loob ng kotse nito.
Hindi s’ya tumigil sa pag-iyak. Iyak s’ya nang iyak, habang awang awa lamang na nakamasid ito sa kanya.
Hiyang hiya s’ya dito dahil tumutulo na ang dugo sa kanyang binti at alam n’yang natagusan n’ya na ang upuan ng kotse nito. Ngunit gan’un talaga s’ya, mula pa pagkabata, napakalaki ng takot n’ya sa dugo at sugat. Naninikip ang dibdib n’ya at kung minsan pa nga’y hinihimatay s’ya.
Titig na titig sa kanya si hazel, hindi n’ya alam kung ano ang iniisip nito. Ngunit hindi na n’ya magawa pang ibangon ang sarili sa kahihiyan, dahil nanghihina na s’ya dahil sa labis na takot.
Humahagulgol na kinuha n’ya ang kanyang cellphone sa kanyang bag at tinawagan ang kanyang mommy. Ang kanyang mommy lamang ang kanyang natatakbuhan, ito lamang ang nag-iisang tao na kanyang sinasandalan.

Hindi sila nagkibuan ni Hazel. Nanatili lamang itong tahimik at s’ya nama’y parang batang umiiyak.

Pagkalipas ng ilang minuto’y dumating ang kanyang mommy, pagkatapos nitong pasalamatan si hazel ay agad s’ya nitong iniuwi sa kanilang tahanan.

Hindi sila magkaibigan ni hHazel. Hindi nga s’ya nito kilala. Para silang bituin at damo sa loob ng unibersidad. Si Hazel ay bituin, s’ya ay ang damo. Sikat ito sa buong unibersidad, dahil bukod sa maganda ito’y isa din ito sa pinakamatalino at mayamang estudyante sa kanilang eskwelahan, samantalang s’ya ay ang sentro na katatawanan at pangungutya.

Hindi sila kailanman nagkaroon ng pagkakataon na maging malapit, ngunit kanina’y nagkalapit sila.

Mahigpit n’yang niyakap ang kanyang unan at papikit na sana s’ya nang kumatok ang kanyang mommy.

“May bisita ka Julia.” nakangiti ang mommy n’ya. Natutuwa ito tuwing may iba s’yang nakakausap o nagiging kaibigan. Mga pagkakataong bihirang mangyari.

Inabutan n’ya si hazel na nasa sala. Lumuwang ang pagkakangiti nito nang makita s’ya.

“Anong ginagawa mo dito?”
“Nakikipagkaibigan.”
“Pa’no mo nalaman ang bahay ko?”
“Sinundan ko k’yo ng mommy mo n’ung inuwi ka n’ya kanina.”

Hindi s’ya kumibo.
Inabot nito ang isang puting rosas sa kanya. “Ako nga pala si Hazel.”
Hindi na n’ya napigilan ang kanyang sarili. Nakangiti n’yang kinuha ang puting rosas at inilapit ito sa kanyang ilong at marahang nagsalita.
“Ako naman siJulia…”

Inaantok na ang kanyang mga mata. Nakangiti n’yang tinignan ang kanyang repleksyon sa salamin.

“Ikaw ang pinakamagandang babae sa buhay ko julia…”

Lumapit s’ya sa salamin at isinulat dito ang pangalan ni hazel gamit ang sarili n’yang dugo.

Ang dugong kay tagal n’yang kinatakutan.
Ang kulay nitong nagpapasikip sa kanyang paghinga.
Ang amoy nitong nagpapabaliktad sa kanyang sikmura.
Ang kanyang dugo na ngayon ay kapiling n’ya.
Ang kanyang dugo na nagpapahiwatig na buhay pa s’ya.

Buhay s’ya. Buhay na buhay. Isang masaklap na katotohanang hindi n’ya alam kung pa’no haharapin.

Napaluha s’ya.

Dumausdos ang daliri ni Hazel sa matangos n’yang ilong, sa kanyang labi, sa kanyang leeg hanggang sa cleavage ng kanyang suso.

Magkahinang ang kanilang mga mata. Napapikit s’ya ng mariin nang madama n’ya ang paggapang ng palad nito sa kanyang puson.

“Gusto mo ba n’yan Julia?”

Marahan s’yang tumango. Niyakap s’ya nito at naglapat ang kanilang mga labi. Nakahimlay ang kanyang palad sa dibdib nito, pinapakiramdaman ang mabilis na pagtibok ng puso nito na nagpapakilig sa kanya. Sinapo ng isa nitong kamay ang kanyang batok at ang mga halik nito’y dumiin ngunit nanatiling malambot. Pumatong ito sa kanya at matagal s’yang pinagmasdan sa mukha.

“Julia, mahal kita.”

“Kapag nararamdaman mo ‘yung takot, i-divert mo ang isip mo sa ibang bagay. H’wag laging negative thoughts ang isipin mo.”

Nakatitig s’ya kay Hazel habang nagsasalita ito sa pagitan nang paghithit buga nito sa sigarilyo.

“Ako, n’ung bata ako, lagi akong kinukulong ng Step Mom ko sa cabinet, Kaya takot ako sa mga madidilim at masikip na lugar, pero ngayon, medyo na o-over come ko na ‘yung fear na ‘yun. Dapat ikaw, harapin mo ‘yung takot mo, h’wag mong takasan dahil habang buhay ka n’yang hahabulin para sindakin.”

Tumango s’ya. Sumulyap ito sa kanya at tumawa ng malakas.

“Bakit ganyan ang tingin mo sa akin?”
“Ikaw lang kasi ang kaibigan ko. Buti, dumating ka… Nagpapasalamat ako sa diyos at dumating ka.”

Ngumiti ito sa kanya at hinagkan s’ya sa noo.

“Gusto kong ipakilala ka sa pamilya ko, sa ate ko, sa parents ko. Gusto kitang iuwi sa amin. Gusto kitang alagaan at protektahan. Gusto kong makita ang mukha mo sa unan ko tuwing gigising ako. Gusto kita… Gustong gusto ko ang nararamdaman ko s’yo.”

At bigla s’ya nitong hinalikan. Hindi s’ya nakakilos. saglit na naglapat ang kanilang mga labi. Iyon ang unang halik na namagitan sa kanila. Bagamat nagulat sya’y nakadama naman s’ya nang labis na ligaya.

Itinutok ni Hazel ang tingin sa palubog na araw.

Pinanood n’ya ang dapithapon sa mga mata nito, ang pag-ihip ng hangin sa labi nito. Napakaganda ni Hazel n’ung mga sandaling iyon at hindi n’ya magawang tapusin ang mahabang pagkakapako ng kanyang mga mata sa mukha nito.

Pinitik nito ang sigarilyo at tsaka s’ya inakbayan. Masuyo naman n’yang inihilig ang kanyang ulo sa balikat nito at lihim s’yang napangiti nang dumampi ang labi nito sa kanyang buhok.

Nagtatawanan silang naglalakad ng mabilis papasok sa dormitoryo. Magkahawak ang kanilang mga kamay at nag-uunahan sa pag-akyat sa hagdan ang kanilang mga paa, hanggang sa marating nila ang silid ni Hazel at pagkasara nila ng pinto’y isinandal s’ya nito sa pader at itinaas sa kanyang ulunan ang dalawa n’yang kamay at agad na siniil s’ya ng halik. Matagal na nagsanib ang kanilang mga bibig at sabay silang tumawa ng malakas nang maghiwalay ang kanilang mga labi.

Hinila s’ya ni Hazel palapit at hinubad ang puti n’yang uniform at puno ng pananabik na sinibasib nito ng halik ang kanyang leeg at dibdib.

Lumuhod ito sa harapan n’ya at hinaplos ang kanyang binti sa ilalim ng kanyang palda. Hinubaran s’ya nito hanggang sa kahuli-hulihan n’yang saplot at bago nito ituloy ang ginagawa’y tumingala ito sa kanya at namumungay ang matang ngumiti.

“Gusto mo ba nito Julia?”
“Oo.” At hiniling n’ya na sana’y hindi nito napansin ang panginginig ng kanyang tinig.
At naramdaman n’ya ang paglapat ng dila nito sa biyak ng kanyang ari.

Papunta sana s’ya sa dormitoryo ni Hazel isang hapon nang mapadaan s’ya sa kulupon ng mga nag ra-rally na mga estudyante. Kinuha n’ya ang plakard na nakakalat sa kalsada nang magsigawan ang mga tao. Nakarinig s’ya ng putok ng baril at nagkagulo. Paalis na sana s’ya nang magkatulakan at isa s’ya sa mga nabuwal at napaupo sa kalsada. Hindi s’ya agad nakatayo dahil sa ilang natumbang katawan ng mga raliyista ang pumatong sa kanya. Nang hampas ng batuta ang mga pulis. Nagkaputukan ng ulo at nguso at ilong. Nagtilamsikan ang mga dugo sa kanya at nagsimulang bumalong ang takot sa kanyang dibdib.

Dugo! Dugo!

Sa wakas ay nakatayo din s’ya at isang bato ang tumama sa kanyang kanang kilay, agad s’yang inagusan ng dugo. Hinawakan ito ng kanyang kamay at malakas s’yang sumigaw.

Tumakbo s’ya. Mabilis na mabilis. Tumakbo s’ya nang tumakbo hanggang sa marating n’ya ang dormitoryo at hinang hinang kumatok s’ya sa pintuan ng kwarto ni Hazel. Pagkabukas nito’y agad s’yang yumakap dito.

“My God Julia,what happen?”
“Dumudugo ako… May dugo ako!”

At ipinakita n’ya kay Hazel ang duguan n’yang kamay.
Dinala s’ya nito sa cr at nilinisan s’ya. Ginamot din nito ang sugat n’ya. Hinubaran s’ya nito at sinuotan ng bagong damit. Lumuluha s’yang napaupo sa isang sulok ng kwarto, niyakap n’ya ang kanyang mga tuhod at natulala.

Nag-aalala naman s’yang nilapitan ni Hazel at hinawakan sa magkabilaan n’yang braso.
Hinawi ng mga daliri nito ang buhok n’yang tumatabing sa kanyang mukha.

“Julia,talk to me please?”

Hindi s’ya kumibo, bagkus tumulo lamang ang luha sa kanyang mata at tuluyan na s’yang napahagulgol.

Niyakap s’ya ni Hazel, at hindi na nito kailangan pang magsalita. Dama n’ya ang mga nais sabihin ng labi nito.
Kasama n’ya ito at hindi s’ya nito pababayaan kahit kailan.

Hinanap s’ya ni Hazel at natagpuan s’ya nito sa loob ng cr.
Narinig s’ya nito na umiiyak.

“Julia?”
“Hazel…”
“Buksan mo ang pinto, kanina pa kita hinahanap… Anong ginagawa mo diyan sa loob?”
“Ayoko nito, ayoko ng dugo, ayokoooo!”
Lihim na napahagikgik ang mga estudyante na nasa loob ng cr. Napapailing na naglabasan ang mga ito.

“Julia,buksan mo ang pinto, papasok ako.”
“H’wag, lumayo ka! Lumayo ka!”
“Buksan mo na ang pinto… Please…” pakiusap nito, at pagkalipas ng ilang minutong pilitan, binuksan ni Julia ang pinto.

Punong puno na ng tagos ang palda n’ya, pati ang binti n’yay tinuluan na ng dugo, sumusuka s’ya sa inidoro, suka s’ya ng suka.

Kumuha si Hazel ng tissue at pinunasan ang kanyang binti. Lumapat ang palad nito sa kanyang likod at mabini itong hinagod, tumigil s’ya sa pagsuka at humahagulgol na yumakap kay hazel.

Nanginginig ang kanyang katawan. Takot na takot s’ya.

“Dinudugo ako, may sugat ako, ayoko ng dugo, ayoko ng sugat, tulungan mo ‘ko… Ayoko nito!”

Nagyakap sila ng mahigpit. Hinubad ni Hazel ang suot na sweat shirt at itinabing sa palda niya, itinali nito ang sleeve sa baywang n’ya at tsaka s’ya pinasan sa likuran nito palabas ng C.R., palabas ng unibersidad, papasok sa kotse nito at dinala s’ya nito sa silid nito sa dormitoryo.

“H’wag kang matakot, nandito lang ako.”

Hinagkan n’ya ang pangalan ni hazel na nakasulat sa salamin gamit ang sarili n’yang dugo at nalasahan n’ya ito sa kanyang bibig.

Hazel… Hazel… Hazel…

Muli n’yang isinulat ang pangalan nito gamit ang dugong umaagos sa kanyang mga hiwa sa braso,sa sahig, sa puting kobre kama, sa kanyang binti, sa dingding, sa punda ng unan, sa lampshade, sa venetian blinds…

Pinuno n’ya ang kanyang mundo ng pangalan ni Hazel.

Oh!

Iyak n’ya.

Hazel!!!

Sigaw n’ya.

Nakatutok s’ya sa shower. Pilit n’yang iniiwasang tignan ang dugong lumalabas sa kanya at humahalo sa tubig. Dinama n’ya ang lamig sa kanyang katawan na nagpapaginhawa sa kanya.

Bumukas ang pinto at pumasok sa loob ng C.R. si Hazel. Hinawi nito ang shower curtain.

Nagulat s’ya at agad n’yang tinakpan ang kanyang kaselanan.

“H’wag mong takpan, gusto kong makita.” sambit ni Hazel. Swabe ang boses nito. Mapang-akit.

Hindi s’ya nakakilos. Sumasal ang tibok ng kanyang puso lalo na nang maghubad si Hazel at para itong diyosa na nagkatawang tao at bumaba sa lupa para sa kanya. Lumapit ito at tinanggal ang braso n’yang nakatabing sa kanyang suso. Pumuwesto ito sa likuran n’ya at niyakap ang kanyang baywang. Hinawi nito ang kanyang buhok at isinampay sa kanyang balikat. Hinagkan nito ang kanyang batok. Napapikit s’ya sa sensasyong nararamdaman n’ya.

Gumala ang isang kamay ni Hazel papunta sa ari n’ya habang ang isang kamay nito’y pinipisil pisil at nilalamas ang kanyang suso.

“Bumuka ka.” bulong nito sa kanya.
“H’wag, may regla ako… Dinudugo ako diyan, masakit, baka masaktan ako…”
“Hindi, hindi kita sasaktan Julia.”

At dinilaan nito ang leeg n’ya. Sumunod s’ya. Bumuka s’ya. Iniangat ni Hazel ang kanang binti n’ya.

“ipatong mo ‘yung isang paa mo sa toilet bowl.” muli s’yang sumunod.

Kakaiba ang nararamdaman n’ya. Magkahalong kaba, saya, takot at pananabik.

Nagsimulang manginig ang tuhod n’ya nang tumbukin ng daliri ni Hazel ang clitoris n’ya. Nagsimulang magsayaw ang kanilang mga katawan. Napahawak s’ya sa tubo ng shower, patuloy naman sa paglikot ang daliri ni Hazel sa kanyang ari habang dinidilaan nito ang punong taynga n’ya, ang kanyang batok at leeg at balikat hanggang sa magtagpo ang kanilang mga labi. Inabot ng isa n’yang kamay ang mukha nito at hinaplos ang namumula nitong pisngi.

At hindi n’ya na namalayan na ipinasok na ni Hazel ang isang daliri nito sa butas n’ya at lalong rumagasa ang dugo sa kanyang sa pagitan ng kanyang mga binti...

Nanghihina s’yang tumayo at binuksan n’ya ang salaming bintana. Pumasok ang hangin, pinalitan ang lamig ng airconditioner sa kwarto. Sinamyo n’ya ang hangin,
Lumapit s’ya sa side table at kinuha ang pabango ni Hazel na naiwan nito sa kwarto n’ya noong nakaraang linggo. Inispray n’ya ito sa hangin at kumapit ito sa kanyang balat. Napapikit s’ya at inisip na yakap yakap s’ya ng mga bisig ni Hazel.

Hazel…

Palapit s’ya sa maluwang na bulwagang pinupuno ng mapusyaw na liwanag galing sa mga naglalakihan at mamahaling bombilya. Naroroon si Hazel sa gitna ng bulwagan. Nagsimulang pumatak ang luha sa kanyang mga mata.

Palapit s’ya nang palapit.

Malapit na malapit na s’ya.

“Mahal ko…”

Bulong n’ya sa hangin.

“H’wag ka mag-alala, magkikita na t’yong muli… Hintayin mo ako. Parating na ako.” mahina n’yang sambit.

Umalis si Hazel mula sa pagkakapatong sa kanya, saglit nitong tinitigan ang kahubaran n’ya at tsaka nito Ikinabit ang strap on at tsaka s’ya nito muling pinatungan. Hinalikan s’ya nito sa labi na may diin.

Hinaplos nito ang kanyang mukha at nag-aalinlangang tumitig sa kanya.

“Ready ka na ba talaga Julia?”
“I’m not really sure about this… This is my first time. You’re my first… I’m scared.”

Yumakap s’ya dito nang mahigpit.

“Baka masaktan ako, baka duguin ako… Baka ‘di ko makaya…”

“I will never do anything to hurt you. I promise.”

Marahan s’yang tumango.

Muling naglapat ang kanilang mga labi. Bumaba ang kamay ni Hazel sa pagitan ng kanyang mga binti. Pinakikiramdaman s’ya nito, alam n’ya. Bumuka s’ya, senyales nang pagsuko, nang pagtanggap, nang pag-ibig.

Kumilos ito sa ibabaw n’ya. Bumaba ang labi nito sa kanyang dibdib. Sumuso na parang sanggol.

Mahina s’yang napaungol.

Naramdaman n’ya ang pagtutok ng bagay na iyon sa bukana n’ya.

“I’ll be gentle,you need not to be scared. Hindi kita sasaktan…” paulit-ulit nitong bulong sa kanya.

“Hinding hindi kita sasaktan.”

Dahan dahan s’ya nitong pinasok. Nakagat n’ya ang kanyang labi sa kirot na gumagapang sa kanyang katawan.

Dahan dahan at tuluyan s’ya nitong pinasok at naramdaman n’ya na para s’yang sako na pinuno ng laman.  Para s’yang puputok, para s’yang sasabog.

Napakapit s’ya sa mga braso ni Hazel hanggang sa bumaon ang kuko n’ya sa balat nito.

“Masakit—”

Hindi s’ya nito tinugunan, sa halip iginalaw nito ang balakang, idiniin pa nitong lalo ang bagay na iyon sa kanya.

Napatda s’ya. Gusto n’yang humiyaw sa sakit na nadarama.

Sinipsip nito ang utong n’ya, ang balat sa kanyang dibdib.

Lalong humigpit ang pagkakahawak n’ya dito.

“Nararamdaman mo? Damhin mo ‘yung sakit, hindi ‘yan magtatagal… Hindi kita sasaktan.”

Hinaplos haplos nito ang buhok n’ya. Pilit s’yang pinapakalma, pilit na pinapadama sa kanya ang pag-ibig na ipinapangako nito sa kanya.

“Ipaparanas ko s’yo ang kirot na magpapaligaya s’yo… Ako lang ang p’wedeng magparanas s’yo n’yan Julia. Ako lang…” puno ng pagsuyong bulong nito sa kanya.

Mahigpit silang nagyakap at pinupog nito ng halik ang kanyang mukha, ang kanyang leeg, ang kanyang dibdib.

Bumilis ang pagkilos nito sa kanyang ibabaw.

Pumatak ang luha sa gilid ng kanyang mga mata.

Tumigil sa pagkilos si Hazel. Tinitigan s’ya nito na may pag-aalala.

“Tanggalin ko na gusto mo?”

Umiling s’ya. Ikinulong n’ya ang mukha nito sa dalawa n’yang palad at hinagkan ito sa labi.

“H’wag, ituloy mo lang…”

Hinagkan nito ang luha sa kanyang mata. Hinawakan nito ng mahigpit ang kanyang baywang at isang ulos ang ibinigay nito sa kanya.

“aahhh…”

At nagsayaw ang kanilang mga katawan habang nilulunod nila ang isa’t-isa sa halik na parang hindi na matatapos. Hinawakan ng dalawa nitong kamay ang kanyang balakang at iniangat ito, kanya naming tinanggap at sinalubong ang bawat ulos na ginagawa nito. Malakas s’yang napaungol.

At ang kirot na nararamdaman n’ya ay unti-unti nang napalitan ng sarap.

Ang mapait ay naging matamis.

Ang sakit ay naging ligaya.

Ang takot ay naging luwalhati.

Ang mali ay naging tama.

At tsaka n’ya naisip na maaari pala ‘yun, ang makaramdam s’ya ng matinding kirot at pagkatapos, mapapalitan iyon ng matinding sarap na magpapaginhawa sa bigat ng kanyang dibdib na kay tagal n’ya nang dinadala.

Naglabas masok ito sa kanya, at sa bawat indayog ng kanilang mga katawa’y labis labis na ligaya ang hatid sa kanya, hanggang sa tuluyang bumulwak ang init at s’ya ay natigalgal, hindi dahil sa kirot o sakit, kundi sa kakaibang pakiramdam na para s’yang nasa gitna ng madilim na kweba at sa kadilimang iyon ay may naaninag s’yang kapiranggot na ilaw. Lumapit s’ya sa ilaw na iyon hanggang ito ay lumaki at kinain s’ya ng buong buo.

At s’ya ay pinuno ng liwanag, at pumasok ito sa kanya hanggang sila’y naging isa.

At ang kirot na nadama n’ya ay isang palatandaang minamahal at nagmamahal s’ya.

Mahigpit n’yang kipkip sa kanyang dibdib ang unang may bakas pa ng amoy ni Hazel at ang dugo sa kanyang braso’y kumalat sa punda nito. Nakatitig s’ya sa kawalan, inaaninaw ang lumalabo n’yang kinabukasan, para s’yang kandilang unti-unting nauupos at alam n’ya na hindi magtatagal ay tuluyang mawawala ang kanyang sindi.

Ilang saglit na lamang. Hindi na sya makapaghintay.

Malayo na s’ya sa Julia na kinalakihan nya. Tuluyan nya nang napatay ang demonyo sa ilalim ng kanyang kama. Matapang na s’ya, hindi na s’ya iyakin, kayang kaya n’ya nang kontrolin ang kanyang mga kinatatakutan. Hindi na sya nito nasisindak.

Tumingin sya sa kanyang wrist watch, ala-singko ang usapan nila ni Hazel, kalahating oras n lamang at magkikita sila upang ipagdiwang ang ika-siyam na taong anibersaryo ng kanilang relasyon.

Ilang oras na lamang ang ipaghihintay nya upang masilayan ang maganda nitong mukha na kaniig n’ya sa bawat gabi ng kanyang buhay.

“Hazel…mahal kita.”

Bumangon sya sa pagkakahiga. Nakita nya sa bedsheet ang mga patak ng dugo. Hinaplos ito ng kanyang kamay at tahimik na lumuha. Naramdaman n’ya ang pag-yakap ni hazel mula sa kanyang likuran, hinagkan nito ang likod ng kanyang tenga at bumulong.

“Nagsisisi ka ba?”

Umiling sya. Pa’no ba nya magagawang pagsisihan ang isang bagay na para sa kanya ay ang pinakamagandang pangyayaring naganap sa kanya?

Hindi. Hindi nya ito kailanman pagsisisihan.

Bahagya itong lumayo sa kanya. Binuksan ang drawer ng side table at kinuha doon ang isang puting rosas.

Muli nitong niyakap ang kanyang baywang at masuyong ipinatong ang baba nito sa kanyang balikat. Binigay nito sa kanya ang puting rosas.

“For you…”
“Bakit laging white rose?”
“Dahil isa lang ang ibig sabihin n’yan.”
“Ano?”
“Eternal love.”

Pulang pula ang kulay ng kanyang dugo. Mainit sa mata, parang gusto nyang maluha.
Ilang araw pa lang ang lumilipas mula nang ipagdiwang nila ni hazel ang kanilang anibersaryo.
Buong magdamag syang nanatiling gising. Pinagmamasdan ito habang natutulog sa kanyang kama, at bumalik sa kanya ang mga alaala noong wala pa ito sa kanyang buhay. Napakalungkot n’ya noon. Mahina at duwag, subalit hindi na ngayon. Iba na s’ya. Iniba s’ya ng pag-ibig nito.

Nang maalimpungatan ito’y malambing nitong hinawakan ang kanyang kamay.

“Bakit di ka pa natutulog?”

Hinaplos n’ya ito sa pisngi at puno nang pagsambang tinitigan ang kabuuan nito.

“Gusto ko kasing pagmasdan ka habang natutulog.”

Hinagkan nito ang kamay n’ya. Nakadama s’ya ng kilig nang dumampi ang mainit nitong labi sa kanyang balat.

“Sabihin mong mahal mo ako.” hiling nito sa kanya.
“Mahal kita.”

At naglapat ang kanilang mga labi.

Para s’yang binagyo at nilindol nang dumating sa kanya ang balita. Pinuntahan s’ya ng kanya Mommy at ito ang nagsabi sa kanya ng mga naganap.

Para s’yang biglang nakalas. Parang humiwalay ang kanyang kaluluwa sa kanyang katawan. Para s’yang bumalik sa dati n’yang buhay. Duwag. Mahina. Punong puno ng takot.

Lumuluha s’yang naupo sa isang sulok ng kanyang opisina at doon n’ya lang napansin na iyon ang unang araw ng kanyang dalaw.

At ito’y tumagos, hindi lamang sa kanyang pantalon, kundi sa kaibuturan n’yang batid n’yang mahihirapan nang muli pang makaahon.

Naroon si Hazel, pinalilibutan ito ng mga ilaw. Lumapit s’ya… Ang lapit lapit n’ya na, ngunit bakit hindi n’ya ito maramdaman? Bakit hindi na s’ya makadama pa?

Patuloy sa pag-agos ang luha sa kanyang mata. Makikita n’ya na ito. Magkikita na silang muli, ngunit bakit hindi n’ya ito maharap? Bakit?

“Bumunggo ang bus sa kotse n’ya… Ang sabi, nawalan daw ng preno ang bus. Patay na s’ya nang madala sa hospital. Julia, i’m sorry…” hindi na n’ya narinig pa ang mga ibang sinabi ng kapatid ni Hazel. Wala na din s’yang pakialam.

Nakasarado ang kabaong na kinasisidlan nito. Ngunit hindi maaaring naroon si hazel, hindi nito nais na makulong sa mga masikip at madilim na lugar dahil noong bata pa ito’y ikinukulong ito ng step mom nito sa kabinet.

“Ayaw n’ya sa dilim.” halos paanas n’yang sambit.

“Ilabas nyo s’ya diyan. Ayaw n’yang nakukulong s’ya. Ilabas n’yo si Hazel, baka umiiyak na s’ya sa loob. Baka natatakot na s’ya…” palakas nang palakas ang kanyang tinig. Lumapit sya sa nakasarang kabaong at hinaplos ito ng nanginginig n’yang kamay.

“Ilabas nyo s’ya, ayaw n’ya sa loob… Ilabas n’yo s’ya, parang awa n’yo na…” at tuluyan na s’yang napahagulgol.

Awang awang nakamasid lamang sa kanya ang mga tao sa paligid. Lumapit sa kanya ang kapatid ni Hazel at dinamayan s’ya, ngunit lugong lugo s’yang napaluhod sa harap ng kabaong nito, at doon n’ya lamang napansin ang puting rosas na nahulog sa sahig. Inabot ito ng kanyang kamay at lumuluhang kinipkip ito sa kanyang dibdib.

Muli n’yang kinuha ang duguang cutter sa sahig at pikit matang hiniwa ng ubod diin ang kanyang pulso. Pumulandit ang dugo. Mabilis itong umagos at pumatak sa kama.

Ibang iba na nga s’ya. Hindi na s’ya takot sa dugo, hindi na s’ya nasisindak sa sugat, hindi na s’ya naduduwag na masaktan.

Manhid na s’ya para muli pang makaramdam, pilitin man n’ya’y hindi n’ya na magawa. Sugatan man n’ya nang paulit-ulit ang kanyang sarili’y nagmistula na s’yang isang malaking bloke ng yelo.

Wala s’yang ibang nadarama kundi pawang lamig. Kahungkagan. Pag-iisa.

Unti unti n’yang pinikit ang kanyang mata. Wala na s’yang ibang alam na paraan kung pa’no tatapusin ang kanilang kwento. Iyon lamang. Tanging iyon lamang.

Dahil hindi n’ya alam kung pa’no haharapin ang matinding takot na kanyang nadarama sa dumudugo n’yang puso at kumikirot na sugat ng kanyang kaluluwa.

Magtatapos na ang lahat. Malapit na. Malapit na malapit na.

 

little house-amanda seyfried

 

Sinasamba kita

 

Asin - Himig Ng Pag-Ibig (Asin)

 

Mahal, minsan iniisip ko kung pumupunit ba sa iyong isipan ang sakit ng ating nakaraan, katulad ng ginagawa nitong pagwasak sa aking puso tuwing hahawakan ko ang iyong kamay. Napakalamig ng iyong kamay mahal. Wala ka na namang imik, nasasaktan ako sa iyong katahimikan, ngunit anong magagawa ko? Masakit isipin na parang napakalayo mo gayong narito ka lamang sa aking tabi. Naririnig ko ang iyong paghinga, ngunit hindi ang iyong tinig, nararamdaman ko ang mumunti mong pag galaw ngunit hindi ang iyong pag-ibig.

            Mahal, haplusin mo ang aking mukha, tatanggapin ito ng aking pisngi kahit na ba napakalamig pa ng iyong palad. Wala akong pakialam, ganoon ang nagmamahal hindi ba?  Katulad nang lagi mong sinasabi sa akin noon, kapag mahal mo ang isang tao, tatanggapin mo siya ng walang alinlangan, katulad nang pagtanggap ko sa iyo.

            Aalagaan kita, babantayan, lilinisin ko ang mga bahid ng putik na iniwang bakas ng malupit mong tadhana sa iyong balat. Iniibig kita ng labis Victoria, pipilitin kong pagalingin ang mga sugat sa iyong kaluluwa, ipaparamdam ko sa iyo ang marubdob na init ng aking pag ibig…

            Maingat kitang inihiga sa malambot na kama. Hinubad ko ang iyong damit pang itaas. Wala ka paring katinag-tinag.  Hinagkan ko ang iyong tiyan, nilaro ng aking dila ang maliit na butas ng iyong pusod, hinaplos ko ang iyong tagiliran, pataas sa iyong mayamang dibdib, dahan dahan kong tinanggal ang iyong damit at ang aking paghinga’y lumalim nang masilayan ko ang bundok ng iyong katawan. Ang dalawang bundok na inakala kong hindi ko na maaakyat kahit kalian. Mahal kita Victoria, at patutunayan ko iyon ngayon, ngayong gabi at sa susunod pang mga gabi.

            Kinintalan ko ng halik ang iyong dibdib, nilasahan ko ang ating walang hanggang pagtitinginan, matagal kong pinagpahinga ang aking labi sa mamintog mong mga suso, pagkatapos ay hinagkan ko ang iyong balikat. Ang malapad mong balikat na palagi kong kinakapitan noon tuwing naliligo tayo sa dagat, ang balikat mong naging sandalan ng aking kahinaan. Ang ligaya ng ating pagniniig ay hindi naparam, hindi napingasan, hindi kailanman naglaho. Dahil ikaw Victoria, ikaw lamang ang nag-iisang babae para sa akin.

            Hinagkan kita sa labi. Hindi ka gumanti ng halik. Masasaktan ba ako? Dapat ba akong masaktan? Dapat ba akong magdamdam sa iyo? Hindi, hindi mo ito kasalanan. Wala kang kasalanan.

            Ilang beses ko na bang natikman ang iyong halik? Ilang pagkakataon na ba na pinayapa ng iyong mga labi ang kabalisaan ng aking isipan? Hindi ko na mabilang…

            Iyon ang mga sandaling hinanap hanap ko noong mga panahong nawalay ka sa aking piling, iyon ang mga sandaling inakala kong hindi na mauulit, hindi na muling magaganap. Alam mo ba kung gaano nito pinanghina ang aking puso? Kung pa’no ako nagmistulang isang hibang na hinahanap ang bakas ng iyong mukha sa bawat sulok ng daigdig na aking ginalawan?

            …ako at ang dilim ay iisa. Kapag nakita mo ang dilim, para mo na ring tinititigan ang aking mga mata. Kapag naramdaman mo ang kadilima’y ako ang iyong nadarama, kapag binalot ka ng dilim, para mo na ring nararamdaman ang aking mga yakap, at umasa ka Hasmin, na sa dilim hindi ka kailanman mag- iisa, dahil habang buhay mo akong  kasama…

            Iyon ang mga katagang binibigkas mo sa akin noon Victoria, naaalala mo pa ba? Iyon ang iyong pangako tuwing nakadarama ako ng takot kapag naiisip ko na tayo’y magkakalayo.

            Inilayo ka sa akin ng kapalaran, ngunit muli tayong pinagtagpo ng ating pag-ibig.

            Victoria…

            Ibinaba ko ang aking katawan. Hinubaran kita at hinaplos ko ang iyong sakong paakyat sa iyong tuhod, sa iyong binti. Pagkatapos ay hinalikan ko ang iyong paa. Dinilaan ko ang maputing balat ng iyong hita at naamoy kita, isang pamilyar na amoy na nagpahibang sa akin noon, hanggang ngayon. Hinubad ko ang kahuli-hulihan mong saplot at tumambad sa akin ang kagandahan ng iyong hiyas.

Naalala mo ba mahal, noong unang gabi na tayo’y naging isa? Natatandaan ko pa, naganap iyon sa luma ninyong kubo, sa loob ng iyong silid, iyon ang gabi sa huling lamay ng iyong ina na namatay dahil sa pagkalunod sa ilog, nang minsang sinalanta ng bagyo ang San Matias.

Lumuluha ka noon mahal, naaalala ko pa ang karangyaan ng iyong mukha tuwing ikaw ay umiiyak. Napakaganda. Lubhang napakaganda. Naroon ka sa paanan ng kabaong ng iyong ina, hawak hawak ang isang lumang gitara na regalo sa iyo ng iyong ama. Umaawit ka noon mahal. Napakaganda ng iyong tinig, humahaplos sa aking puso. Nagpapatibay sa aking pag-ibig na ukol lamang sa iyo.

Alas dos ng madaling araw nang akayin mo ako sa iyong silid. Ang akala ko’y nais mong matulog at magpapasama ka lamang sa akin, ngunit nang maisara mo ang pintuan ay niyapos mo ako, hinagkan mo ako sa aking labi. Noong una’y nagulat ako. Nabahala. Magkaibigan tayo, simula pa pagkabata at aaminin ko na nang tayo’y magdalaga na ay naging espesyal ka sa aking puso, isa iyong sikreto na pilit kong itinago sa iyo. Natatakot kasi ako na baka ako’y iyong iwasan, makagalitan at kalimutan. Hindi ko inaasahan na ikaw man ay gayon din ang nadarama para sa akin. Nasabik ako mahal, sobra akong naligayahan nang ito’y ipadama mo sa akin.

Ikaw at ako. Ako at ikaw. Magkasama. Magkayakap. Maligaya. Nagmamahalan. Wala ng tatalo sa kadalisayan ng ating pagiging isa nung mga sandaling iyon. Iyon ang ala-alang magiging pananggalang ko sa aking kalungkutan hanggang sa aking pagtanda kapag ikaw ay wala na. ngunit ayokong muli kang mawalay sa akin. Hindi na tayo maaari pang muling magkalayo.

            Kabisado ko ang bawat detalye ng ating kaganapan ng mga oras na iyon. Naghubad ka sa aking harapan. Sa edad mong disi-sais ay ganap na ang tayog ng iyong dibdib. Lumapit ka sa akin at ako naman ang iyong hinubaran.

            … ang lungkot lungkot ko hasmin, napakalungkot ko…

            Bulong mo sa aking tenga. Hinalikan mo ako sa leeg at ang mga kamay mo’y naglikot sa aking katawan. Napayakap ako sa iyo ng mahigpit nang bumaba ang iyong kamay patungo sa aking ari at muling naglapat ang ating mga labi. Sinupsop mo ang aking dila. Nilasahan ang kabuuan ng aking bibig. Hindi pa ako marunong humalik noon mahal, ngunit tinuruan mo ako. Bihasa ka, magaling at marahil ay natutunan mo ito kay Rigor. Naalala mo ba si Rigor? Siya ang binatang labis na umibig sa iyo. Kinse anyos ka noon nang tanggapin mo ang kanyang pag-ibig. Nasaktan ako noon mahal, ilang gabi kitang iniyakan. Ilang beses kong hinayaang masaktan ang aking sarili dahil sa pagsama sa iyo tuwing nagtatagpo kayo ni Rigor sa isang abandonadong ricemill. Ako ang nagbabantay sa labas habang kayo’y naroon sa loob at nagtatalik. Alam mo bang kamuntik ko ng maisipang magpakamatay nung muli akong sumama sa iyo sa talon upang muling katagpuin si rigor? Hindi mo alam mahal, naroon lamang ako sa likod ng batuhan nakatanaw sa inyo. Nanonood. Nakamasid. Nakita ko kung paano kayo naghalikan, kung paano niya nilamutak ang iyong suso, kung paano niya ito dinilaan. Nakita ko nang halikan mo siya sa kanyang dibdib, pababa sa puson, nakita ko mahal nang isubo mo ng buo ang naninigas niyang titi at kung paano niya ito ipinasok sa iyong hiyas. Masakit, napakasakit.. ngunit ang pag-ibig at paghahangad ko na makasama ka at makita araw araw ay higit na mas matindi kaysa sa aking kalungkutan. Kaya’t hindi ko itinuloy ang aking pagpapatiwakal, hindi mahal, dahil sa iyo. Sa iyo lamang.

            Ngunit hindi na ako sumama sa iyo tuwing kayo’y nagtatagpo. Pilit kitang iniwasan noon, ngunit nanatili akong umiibig sa iyo. Tinatanaw ka mula sa malayo.

            … hasmin bakit mo ako iniiwasan?…

            Minsa’y itinanong mo sa akin. Nilapitan mo ako noon habang mag-isa akong naka upo sa ilalim ng punong mangga. Napakaganda mo ng araw na iyon mahal, ang mahaba at unat mong buhok ay nililipad ng hangin, pawisan ang may kalaparan mong noo, butil butil din ang pawis sa tungki ng kay tangos mong ilong. Pinagmasdan ko ang pagtulo ng mala diyamante mong pawis sa gilid ng iyong mukha, binasa ng iyong dila ang iyong labi at naramdaman ko ang paghahangad na haplusin ang iyong mukha, ngunit pinigil ko ang aking sarili.

            … hasmina, ayokong ganyan ka…

            …kailangan kong maging ganito Victoria, kailangan…

            … dahil ba kay Rigor?…

Hindi ako umimik. Tumayo ako at iniwan kitang mag-isa na nakatayo roon. Kinabukasan ay gumimbal sa buong San Matias ang pagbibigti ni Rigor sa puno ng duhat, sa gilid ng lumang simbahan. Walang nakakaalam ng dahilan ng kanyang pagpapatiwakal, tayo lamang. Labis siyang nasaktan nang makipagkalas ka sa kanya. Mahal na mahal ka niya at hindi niya nakaya ang iyong pagkawala. Kay raming nahumaling sa iyong kagandahan mahal, ngunit pagkatapos ni Rigor ay hindi ka na nakipagrelasyon sa kahit kaninong lalaki.

            Sa akin lamang. Ayon sa iyo’y ako ang nag-iisang babaeng iibigin mo at pag uukulan ng buong pagmamahal. Ako ang may-ari ng iyong puso, isipan, katawan at kaluluwa.

            Napakalikot ng iyong daliri sa aking ari. Dinadahan dahan mo ang paglalaro sa aking hiyas at nadama ko ang pagbulusok ng init sa aking puson at ito’y lumabas sa butas ng aking hiyas na hindi pa napapasok ng kahit na sino. Nanginig ang aking tuhod mahal, at naramdaman mo iyon dahil pinaupo mo ako sa gilid ng papag, pagkatapos ay tinitigan mo ako sa mata.

            … ayokong sabihing mahal kita…

            Mahina mong sambit. Inilapit mo ang iyong mukha sa aking puson at ibinuka ng iyong mga kamay ang aking binti. Dinilaan mo ang aking kaselanan at ang malagkit na likidong lumalabas doon. Kay tagal mo iyong sinimsim, dinilaan ang palibot ng aking kweba. Saglit kang tumigil, sinuklay ng iyong mga daliri ang iyong buhok na lumaylay sa iyong mukha. Ipinasok mo ang iyong dila sa aking basang basang kweba, ginawa mo iyon habang ang iyong mga mata’y malalim at walang kakurap kurap na nakatitig sa akin.

            Humigpit ang aking pagkaka-kapit sa iyong balikat, sinapo ko ang iyong batok at itinulak ito palapit, mas malapit. Naramdaman ko ang pagdaloy ng ilog sa pagitan ng aking mga hita at ang lakas ng agos ay sinalubong ng iyong bibig. Pinigilan ko ang aking sarili sa pagsigaw sa iyong pangalan nang paulit-ulit akong labasan sa iyong bibig.

            Tumayo ka at inihiga ako sa kama. Pinatungan mo ako at muling nagdikit ang ating mga labi. Muling nag usap ang ating mga dila.  Muli mong pinagapang ang iyong kamay sa aking katawan, muli mo itong inilagay sa umbok ng aking hiyas, at dahan dahan mong ipinasok ang iyong daliri sa aking butas. Ibinaon mo iyon ng buong ingat. Ikinilos mo iyon sa loob. Inilabas masok at mahina akong umungol. Dinilaan mo ang aking tenga at mahinang bumulong.

            … dahil may mas mabigat sa salitang mahal kita…

            At inilabas mo ang iyong daliri at masuyo mo akong tinitigan sa mukha. Napaigtad ako ng ipasok mo ang dalawa mong daliri sa namamasa kong kweba. Masakit. Mahapdi. Ngunit hinayaan lamang kita sa iyong ginagawa. Habang tumatagal ay sumasarap ito sa pakiramdam. Lalo akong dumudulas. Lalo akong namamasa. Lalong lumalakas ang pag ragasa ng ilog.

            Hinalikan mo akong muli sa labi. Matagal. Nagpapaginhawa. Pagkatapos ay muli mong inilapit ang iyong bibig sa aking tenga at puno ng pagsintang muli mo akong binulungan.

            … sinasamba kita…

            Napakatamis ng iyong mga salita mahal. Iyon ang sandali ng walang hanggan, ang oras ng magpakailanman at ang ating pag-iisa ay muling naulit, maraming beses, at ang pag-ibig natin sa isa’t isa’y lumalim. Lumawak at naging isang malaking mundo. Isang mundo na tanging ikaw lamang at ako ang naroroon. Ang tanging makakapasok.

Unang taon mo sa kolehiyo, sa bayan ka nag-aaral samantala ako naman ay nasa ika-apat na taon ng hayskul. Pangarap mong maging guro kaya ang kursong edukasyon ang kinuha mo, at ako, ang tanging pangarap ko ng mga sandaling iyon ay ang makasama ka habangbuhay.

            Doon nagsimula ang unti unting pagtatag ng iyong mga paniniwala sa buhay. Nakita ko ang pagtapang ng iyong anyo na lalong nagpatingkad sa iyong kagandahan, at ang katatagan at tapang mong iyon ay agad na lumalambot at natutunaw tuwing tayo’y nagtatalik. Ang mga labi mong madalas kong karinggan ng mga pagtutol sa panghuhusga at paglibak ng mundo sa katulad nating mahihirap ay muling tumatamis kapag ito’y nakatagpo na ng aking sariling labi. Ang mga kamay mong tagtag sa trabaho ay muling nagiging mabini kapag ito’y nadidikit sa aking katawan. Mahal, ikaw lamang. Tanging ikaw lamang Victoria.

            Malapit na ang bakasyon noon nang mamatay ang iyong ama nang aksidenteng mabaril ng mga sundalo sa kakahuyan dahil napagbintangang tulisan. Dalawang araw itong ibinurol sa inyong kubo at halos lahat ng tao’y nakadama ng awa para sa iyo. Ngunit hindi kita nakitang lumuha hanggang sa mailibing ang iyong ama. Pagkatapos ay hindi ka na kumibo o nagsalita man lamang. Alam kong hinihintay mo lamang ang aking paglapit, ngunit hindi ko maapuhap ang lakas na maaaring magpagaan sa iyong nadarama.

            Nagtalik tayo nung gabing iyon, mas mainit, mas marubdob, mas masidhi. Hinalikan mo ako at niyakap at inangkin na para bang iyon na ang huling pagkakataong tayo’y magniniig. Hindi ako nagkamali mahal…

            Pagkalipas ng ilang araw ay bigla ka na lamang naglaho sa bayan ng San Matias. Walang paalam. Walang pasabi, ni wala kahit isa ang nakaalam kung saan ka nagtungo. Ang tanging iniwan mo sa akin ay ang iyong lumang gitarang lagi kong bitbit saan man ako magpunta.

            Mahal, bakit? Bakit mo ako iniwang nag-iisa?

            Kay tagal kong dinamdam ang iyong pagkawala. Para akong mababaliw sa sakit na iniwan mo sa aking puso. Ilang gabi akong nagdasal, hiniling sa diyos ang iyong pagbabalik, ngunit nabigo ako mahal. Binigo mo ako.

            Buhat nang mawala ka’y nag-iba na ako. Kung sino sinong lalaki ang naglabas masok sa buhay ko. Tuwing katalik ko sila’y muli kong binubuhay sa aking alaala ang iyong halik at haplos, at tuwing naaalala ko ang iyong mga titig sa akin noong unang gabi ng ating pagniniig ay doon lamang ako nilalabasan. Doon lamang ako nasasarapan. Doon ko lamang nadarama ang kaginhawaan.

            Napasama ako sa masamang barkada mahal, hanggang sa lumayas ako sa amin at sumama sa mga barkada ko papuntang Maynila. Naging pariwara ang buhay ko. Sa edad na disi-otso ay nalaglagan ako ng bata na hindi ko alam na dalawang buwan ko na palang dinadala sa aking sinapupunan. Hindi ko alam kung sino ang nakabuntis sa akin mahal, dahil ng mga panahong iyon ay lulong Iyon ang una kong naging trabaho sa Maynila, nagtutulak kami ng pinagbabawal na gamot. Disi-nwebe ako nang maging kabit ako ni Tinyente Maliksi. Siya si Arman. Isa siyang sundalong gumagawa ng mga ilegal na transaksyon, hawak niya ang isa sa pinakamalaking sindikato na nagbebenta ng droga sa mga kabataan, ilang bahay aliwan din ang kanyang pagmamay-ari. Doon niya ako nakilala, sa isang Club. Doon ako nagtatrabaho noon mahal, masakit mang tanggapin ay naging isa akong babaeng bayaran. Ngunit pilit iniba ni Arman ang aking buhay. Binihisan niya ako at inalagaan at minahal.

Sa tulay ng Mendiola tayo muling nagtagpo mahal, naaalala mo ba? Doon kita muling nakita, kasama ang ilang aktibista at magsasaka at mga madre na nag ra-rally. Naroon ako hindi upang makisama sa kanilang pakikibaka, naroon ako upang mag usyoso, at sa gitna ng hindi mahulugang karayom na bilang ng mga tao at malalakas na sigawa’y lumiwanag ang aking paligid, nakita kita mahal. Naroon ka, at ikaw Victoria, ikaw at ang walang katulad mong kagandahan ang naging sentro ng lahat, lahat lahat ng aking nararamdaman.

            Sumuot ako sa eskinita ng mga pawisang katawan, malapit na ako sa iyo. Napakalapit mo na sa akin at tinawag ko ang iyong pangalan. Victoria! Nilingon mo ako at nagtama ang ating mga mata. Hinawakan kita sa braso. Mahigpit.

            …Hasmin…

            Ang tanging nasambit mo. Nagsimulang lumakas ang ingay ng ating kapaligiran. Nagmurahan, nag-iyakan, may umusal ng dasal. Sumugod ang mga nagbabantay na mga pulis. Napa atras ang ibang mga raliyista samantala ang iba’y matapang na hinarap ang kanilang magiging kapalaran. Nagkapaluan. Nagkatulakan. Ngunit wari ba’y namaligno tayo at napasa ilalim ng isang itim at malakas na kulam.

            Nakarinig tayo ng mga putok ng baril. May naghagis ng mga bato.

            … tumakbo na tayo Victoria…

            Ngunit sa halip na tumakbo’y kinabig mo ako palapit sa iyo at mariin mo akong hinagkan sa labi, at ang mundo’y tumigil sa paggalaw.

            Nagtalik tayo sa iyong kwarto sa dormitoryo. Doon ko muling nadama ang kaganapan ng ating pag-ibig at muli mo akong inangkin ng paulit-ulit, muli mong ipinadanas sa akin ang isang uri ng kaginhawaang batid kong sa iyo ko lamang nararanasan.

            Nang matapos tayo’y tumayo ako at naupo sa gilid ng kama. Patalikod sa iyo. Kinuha ko ang isang pakete ng sigarilyo sa bulsa ng aking pantalon na  nakakalat sa sahig at sinindihan ito.

            … naninigarilyo ka?…

            … marami nang nagbago sa akin mula ng umalis ka. Mula nung iwan mo ako sa San Matias…

            Hindi ka kumibo. Lumapit ka sa akin at niyakap ako ng mahigpit. Nadama ko ang iyong dibdib sa aking likod. Ang iyong pisngi sa aking balikat.

            … ikuwento mo ang buhay mo sa akin Hasmin…

            At ikinuwento ko sa iyo ang lahat lahat. Lumuha ka ng lumuha. Nadama ko ang iyong mga luha na gumapang sa aking balat. Mahigpit kong hinawakan ang mga braso mong nakayakap sa aking baywang.

            At ikaw naman ang nag-kwento sa akin ng tungkol sa iyong buhay. Sa UP Diliman ka na pala nagtuloy ng pag-aaral, tinulungan ka ng iyong guro sa San Matias. Hindi na ako nagtataka, matalino ka kasi mahal.

Hinaplos mo ang aking mukha paharap sa iyo at ako’y hinagkan mo ng napakatagal sa labi.

            Sabik na sabik ako sa iyo mahal. Kay tagal kong hinintay na muling madama ang iyong paggalaw sa aking katawan at ngayong nangyari na’y para akong tinatakasan ng katinuan.

            Kayang-kayang durugin ng iyong mga bisig ang aking mga agam agam.

            Sa iyo lamang iyon magaganap Victoria, sa iyo lamang.

            Madalas tayong magtagpo ng palihim at sa bawat pagtatagpo nating iyon ay ating tinitighaw ang ating matinding pagka uhaw sa isa’t isa. Namamatay ako sa iyong bisig at sa iyong halik, ako’y muling nabubuhay.

            Iniibig kita Victoria.

            …umalis tayo, iwan natin ang lahat…

            Minsa’y nasabi ko sa iyo habang magkasiping tayo sa iyong higaan.

            …Hasmin, hindi iyon maaari, marami pang bagay na mas mahalaga sa ating dalawa…

            …katulad ng ano? Ang mga ipinaglalaban mo?…

            Hindi ka kumibo.

            …bakit mo ako iniwan noon? Bakit ka umalis ng San Matias ng walang paalam?…

            …dahil ayokong manatili ng San Matias habangbuhay…

            …naroon ako, hindi mo ba naisip ‘yun?…

            …umalis ako dahil gusto kong baguhin ang buhay natin, alam ng Diyos na babalikan kita…

            Bumitaw ako mula sa iyong pagkakayakap. Tumayo ako sa pagkakahiga at nagsimulang magbihis. Sumunod ka at pinigilan ako sa braso.

            …Hasmin, intindihin mo naman ako…

            …Ayaw mong manatili ng San Matias dahil kinamumuhian mo ang kamangmangan ng lugar na iyon!…

            Muli kang nanahimik. Hinatak ko ang braso kong hawak hawak mo at palabas na sana ako ng pintuan nang galit kang sumigaw.

            …Hasmin! Huwag mo akong tatalikuran!…

            …nang tinalikuran mo ang San Matias, kasama ako sa mga tinalikuran mo…

            …at anong gusto mong mangyari sa akin? Sa atin? Ayokong matulad sa mga magulang ko na namatay na parang walang silbi ang kanilang buhay, ayokong matulad sa kanila na namatay na parang hindi napansin ng buong mundo ang kanilang pagkawala, ayokong mamatay ng mangmang at walang alam!…

            At lumuha ka. Napaupo ka sa sahig at malakas na humagulgol. Nilapitan kita at mahigpit kitang niyakap.

            Naiintindihan kita mahal, dahil iniibig kita.

            Ngunit bago dumating ang iyong graduation ay muli tayong pinaglayo ng ating kapalaran.  Pinuntahan kita sa tinutuluyan mong dormitoryo ngunit ayon sa iyong landlady ay may tatlong gabi ka ng hindi umuuwi. Pinuntahan din kita sa pinagta-trabahuan mong fast food chain, ngunit ayon sa mga kasamahan mo’y mag i-isang linggo ka ng hindi pumapasok.

            Hinanap kita mahal. Kung saan saan kita hinanap. Sa presinto, sa hospital, pati sa morgue, bagamat takot na takot akong baka doon kita matagpuan. Ngunit muli ka na namang naglaho sa aking buhay mahal. Walang pasabi. Walang paalam.

Ilang buwan na ang lumilipas nang makita ko ng hindi sinasadya ang isa sa mga kasamahan mong aktibista ng minsang pumunta ako sa Rizal park. Putol ang dalawa niyang paa at siya’y nakabilanggo na habangbuhay sa wheel chair. Tinanong kita sa kanya. Hinanap kita. Binundol ako ng kaba sa mga maaari kong marinig, ikinuwento niya ang lahat ng mga nangyari sa inyo mahal, lahat lahat. Ayon sa kanya’y Sapilitan daw kayong kinuha ng mga sundalo. Dinala sa kung saan, ang mga lalaki ay nilumpo at pinutulan ng titi, ang mga babae naman ay ginahasa at tinorture, at isa ka sa kanila mahal. Inilublob kayo sa isang drum ng tubig at kinuryente. Ang iba’y namatay, ang iba’y himalang nakaligtas at nabuhay. Pagkatapos ay hindi na niya nalaman ang iba pang nangyari sa kaniyang mga kasamahan, hindi na niya alam kung ano ang nangyari sa iyo mahal. Lumuha ako ng lumuha noon, ayokong tanggapin na wala ka na, na maaaring patay ka na.

            Lumipas ang dalawang taon. Bumalik ako ng San Matias, iba na ang hitsura ng lugar na ating kinalakhan, ang bundok ay unti unti ng nakakalbo dahil sa ilegal na pagto-troso, madumi na ang ilog at ganoon na lamang ang aking panlulumo nang malaman kong namatay ng sabay ang aking mga magulang at bunsong kapatid nang bumagyo ng malakas at umapaw ang ilog. Ang ilog na siya ring pumatay sa iyong ina. Tinangay ng ilog ang aming dampa, gayon din ang inyong abandonadong kubo. Lahat lahat ng alaala’y namatay na sa lugar na iyon ngunit hindi sa aking puso. Hindi ko kayang bitawan ang iyong mga alaala at hayaan itong dalhin ng hangin sa kung saan. Kipkip kita sa aking puso mahal, kaakibat ng alaala ng una at huli nating halik.

            Narito ka sa aking puso. Hindi ka lumisan kailanman.

            Pumunta ako sa isang kubong ginawa nating tagpuan noon sa paanan ng bundok. Matatag pa din ang pagkakatayo nito, katulad ng matatag kong pag-ibig sa iyo at doon ko sasariwain ang lahat lahat ng ating mga pinagsaluhan.

            At ngayon nga’y narito tayo sa kubong iyon, ang kubong magiging saksi nang muling pagbabalik ng ating hindi namamatay na pag-ibig.

            Dinama ko ang kasulok sulukan ng iyong katawan. Niyakap kita ng mahigpit at doon ako umiyak ng umiyak.

            Tatlong taon na ang lumipas mula noong matagpuan kita sa simbahan ng Baclaran, Napaka dungis mo mahal. Humpak ang iyong pisngi at nanlalagkit sa dumi ang iyong buhok. Ngunit nakilala pa din kita, nakilala ka ng aking puso. Wala ka sa iyong sarili. Dahil sa mga ginawa sa inyo ng mga sundalo’y natulala ka at pinanawan ng kakayahang maka unawa sa mga nangyayari sa iyong paligid.

            Kinuha kita mahal. Dinala kita sa San Matias. Pinaliguan, nilinis, dinamitan ng maayos at inalagaan. Doon sa kubo sa bundok kita itinira. Naaalala mo ba si Aling Saling? Siya iyong matandang babaeng madalas natin noong nakawan ng mga tanim niyang lansones nung mga bata pa lamang tayo, siya ang nag-aalaga sa iyo mahal kapag wala ako. Binabayaran ko siya upang tingnan ka, upang siguraduhing maayos ang iyong kalagayan. Tuwing may Biyernes, Sabado at Linggo’y pinupuntahan kita, upang makita ka, upang makapiling ka, upang makasama ka.

            Minsan mahal, naiisip ko kung pa’no na kaya kung hindi na kita mapupuntahan dito? Kung hindi na kita madadalaw kahit kalian. Pa’no ka na mahal? Pa’no ka na?

            Niyakap kita ng mahigpit, pagkatapos ay kinuha ko ang gitara at nagsimulang tumugtog. Ikaw ang nagturo sa akin. Ito parin ang luma mong gitara, kinuha ko ito sa inyo nang umalis ka, hindi ko ito kailanman inalis sa aking tabi, dahil tuwing yakap ko ang gitara mo’y para ko na ring nayayakap muli ang iyong katawan. Nakadikit sa iyong gitara ang init ng iyong palad, ang iyong amoy, ang ganda ng iyong mukha.

Umulan nang malakas ng hapong iyon. Nagpatuloy sa pagluha ang langit hanggang ika-lima ng hapon. Humupa ang ulan at tayo’y lumabas ng kubo. Sinalubong tayo ng makulay na bahaghari na nakaguhit sa langit. Isang pagka ganda gandang bahaghari.

            Naaalala mo ba mahal, noong panahon ng ating kabataan? Dito sa kubong ito, nagniig tayo noon habang nanggagalaiti ang langit sa labas, pagkatapos nati’y biglang tumila ang ulan. Nagtatawanan tayong nagbihis at lumabas ng kubo at nakita natin ang bahaghari.

            … napakaganda Victoria, hindi ba?…

            … oo nga, napaka ganda. Ang ganda ganda…

            Nilingon kita at nakita kitang nakatitig sa akin.  Hinawakan mo ang aking pisngi at ako’y hinagkan mo sa labi.

            Naaalala mo ba iyon Victoria? Pagkatagal tagal ng panahon ang lumipas…

            Mahigpit kong hinawakan ang iyong kamay. Wala ka paring kakilos kilos. Itinuro ko sa iyo ang regalo ng Diyos sa atin.

            … pagmasdan mo ang bahaghari Victoria, napakaganda…

            At bigla kang tumitig sa akin. Tumagos ito sa aking buto. Inilapit mo ang iyong mukha sa akin at dinampian ako ng halik sa labi.

            Nagulantang ako. Sa loob ng tatlong taon na pananatili mo sa aking piling ay ngayon ka lamang nagpakita ng emosyon. Ngayon mo lamang ako muling tinitigan sa mata.

            … Victoria, bigkasin mo ang aking pangalan, muli mo akong bulungan, muli mo akong awitan…

            At ako’y napaluha. Hindi ka na muli pang kumilos. Tumitig ka sa kalangitan at muling natulala.

            Buong linggong umulan ng umulan. Wala ako sa iyong piling. Gustong gusto na kitang puntahan mahal, gustong gusto na kitang makapiling muli. Nag-aalala ako sa iyo. Hindi ko alam kung bakit, ngunit hindi ako mapakali hanggat hindi ko nasisiguradong maayos ang iyong lagay. Huwebes ng gabi nang takasan ko si Arman at agad akong bumiyahe papuntang San Matias. Madaling araw na nang makarating ako sa iyong piling. Pinauwi ko na si Aling Saling dahil nais kong ako naman ang mag-alaga sa iyo. May sakit ka mahal. Mataas ang iyong lagnat. Tinabihan kita sa iyong pagkakahiga at niyakap ko ang iyong katawan.

            Patuloy ang malakas na ulan. Nanginginig ang iyong katawan, parang hindi umeepekto ang pinainom ko sa iyong gamot. Lumalalim ang iyong paghinga. Tinitigan kita sa mukha at ginagap ko ang iyong kamay.

            … Victoria…

            Nagimbal ako ng gumanti ng hawak ang iyong nanlalamig na palad. Mas mahigpit. Mapait kang ngumiti sa akin. Inabot ng nanghihina mong kamay ang aking pisngi.

…Hasmin, ikaw nga ba iyan?…

Halos paanas mong sambit. Muli kitang niyakap ng mahigpit.

…Umuwi na t’yo ng San Matias Hasmin…

Ipinikit mo ang iyong mga mata at ito’y inagusan ng luha. Binalot kita ng kumot at tsaka ako pumanaog. Ayoko sanang bitawan ka mahal, gusto ko sanang manatili sa tabi mo, gusto ko sanang hawakan na lamang ng mahigpit ang iyong kamay ngunit kailangan kong pumunta sa bayan, tatawag ako ng doktor. Hindi ka maaaring mawala Victoria, hindi ko na hahayaang muli tayong magkahiwalay!

            Malakas ang hangin. Dumadagundong ang kulog at kidlat, wari bang nagpapaligsahan sa panunudyo, sa pananakot. Tumakbo ako, maputik ang baku-bakong kalsada. Huminto ako at muli kong nilingon ang kubo at doo’y umusal ako ng mahinang dasal. Tumakbo ako ng tumakbo. Hihingi ako ng tulong. Kailangan kong humingi ng tulong.

            Malayo na ako sa iyo mahal, ang bundok ay nagmistulang burol na lamang sa aking paningin. Mula sa malayo ay nakarinig ako ng putukan. Sinaklot ako ng takot. Babalik na sana ako sa iyo mahal ng may isang kamay ang humatak sa akin. Si Arman. May dala siyang baril sa kanyang kanang kamay at duguan ang kanyang kanang balikat.

…Pinuntahan kita ditto hasmin dahil sasalantain ng bagyo ang San Matias, marami na ang lumilikas, ngunit nakita ako ng mga rebelde, hinahabol nila ako… kailangan na nating tumakas…

Nagpumilit akong kumawala sa kanyang pagkakahawak, hindi! Hindi ako aalis, hindi ako tatakas, hindi kita maaaring iwanan! Ngunit hinatak niya ako palayo. Umiyak ako ng malakas. Sumasabog sa aking pandinig ang hinagpis ng musika ng mundo nung mga sandaling iyon. Ang paghingal ni Arman, ang putukan ng baril, ang kulog, ang kidlat, ang malakas na kabog ng aking dibdib at ang aking impit na pag-iyak, at doo’y nakarinig kami ng isang nakakapanghilakbot na tunog, parang mga higanteng kabayong nagtatakbuhan, parang ang mundo ay nawawasak. Napahinto kami sa pagtakbo at nang lingunin namin ang bundok ay nakita namin ang pagguho ng kalahating bahagi nito. Tumabon ito sa kubong pinag iwanan ko sa iyo mahal…

            Kasabay ng kulog at kidlat ay isinigaw ko sa langit ang iyong pangalan.

            … Victoria, Victoria!…

            Bumilis ang pag-agos ng luha sa aking mga mata.

Muli akong hinatak ni Arman sa kamay. Tumakbo kami palayo. Palayo sa iyo mahal.

            … Ayokong sabihing mahal kita…

            Tumakbo kami ni Arman sa gitna ng damuhan. Malamig ang tama ng ulan sa aming katawan. Muli kaming nakarinig ng putukan, gumanti ng putok si Arman, ngunit hindi kami tumigil sa pagtakbo.

            … Dahil may mas mabigat sa salitang mahal kita Hasmin…

            Napapikit ako nang mariin at naalala ko ang ngiti sa iyong mukha, mahal.

            … Sinasamba kita…

            Nakarinig ako ng sunod sunod na putok ng baril. May kung anong malamig na bagay ang pumasok sa aking katawan na siyang nagpangatal sa aking kalamnan. Nanlamig ang aking pakiramdam. Napaluhod ako sa lupa kasabay nang pagbagsak ni Arman sa aking tabi. Nakadama ako ng matinding kirot sa kaliwa kong dibdib. Hinaplos ito ng aking kamay at napangiti ako nang makita ang bahid ng pulong dugo sa aking palad. Namigat ang aking mata na para bang sabik na sabik ako sa pag-idlip. Unti unting dumidilim ang aking paningin, nilulukuban ako ng dilim. Isang napaka kapal na dilim. Bumagsak ako sa damuhan at pilit kong inaninaw ang malayong duluhan. Lalong lumamig ang simoy ng hangin, ang ulan ay yumayakap sa nanginginig kong katawan, at naalala kitang muli mahal, at ang napakalawak nating pag-ibig, batid ko mahal na palapit na ako sa iyo, papasok sa mundong gawa ng ating pagmamahalan, sa ating mundong atin lamang at hindi matutunton ninuman.

            …Ako at ang dilim ay iisa. Kapag nakita mo ang dilim, para mo na ring tinititigan ang aking mga mata. Kapag naramdaman mo ang kadilima’y ako ang iyong nadarama, kapag binalot ka ng dilim, para mo na ring nararamdaman ang aking mga yakap, at umasa ka Hasmin, na sa dilim hindi ka kailanman mag-iisa, dahil habangbuhay mo akong kasama…

 

Rey Valera - sinasamba_kita (RV)

 

 

Reyna

November 20, 2009

 

 

 

I’ll Stand By You

 

Dumaan ang parada ng mga bulaklak sa aking puso nang gabing yaon, may mga bulaklak na walang bango at may mga bulaklak namang lanta, nais ko sanang tumigil pansumandali ang parada sa harap ng tarangkahan ng aking kamalayan, ngunit tumanggi ka.

Batang bata pa lamang ako noon, walang alam gawin kundi ang humithit ng chongke sa eskinita at makipaglaplapan kay brando sa likuran ng kubeta ni aling tasing na ginagawang binguhan tuwing biyernes, labahan ng maduduming pagkatao tuwing sabado at pasugalan ng mga puking walang kinikilalang diyos pagdating sa nangangalunyang sikmura.

Oo minahal kita. Tanga ka kung hindi mo iyon naramdaman, kahit na paulit-ulit na idinuduldol ni inay sa mukha ko na mas maganda pa ako sa iyo. Minahal pa din kita kasama ang kaletse letsehan ng buhay mo.

Sa butas ng maliit mong barong barong kita unang sinuyo at niligawan, habang nakahiga sa tablang sahig at pawisang sinasalsal ang manhid mong kaligayahan.

Nabighani ako sa pagkilos ng iyong mga daliri, sa paghagod nito, sa pagbutingting…

Dahil para mo na ring pinakilos ang antukin kong puso, para mo na ring hinagod ang iyakin kong kaselanan, para mo na ring binutingting ang makina ng aking katauhan.

Ginawa kitang reyna, inadornohan ng sanglaksang paro parong kumikiliti sa iyong tinggil tuwing iwinawasiwas nila ang kanilang pakpak sa iyong pugad. Iyon ang gusto ko sa iyo, alam mo ba? Iyong hindi pa tayo nagkakalapit, napapatigas mo na ang utong ko, hindi mo pa ako nahahawakan, namamasa na ako,

Ikaw ang aking reyna at hinagkan ko ang iyong paa. Pinatay ko ang mga dagang sumisindak sa iyo, nilinis ko ang naglalangib na galis sa iyong pagkatao,pinisak ko ang pigsa sa puwitan ng iyong pagkababae.

Sinunod ko ang lahat ng iyong gusto.

Kinalimutan ko ang aking kahihiyan, ikaw ay aking sinamba mula sa mala corn flakes mong balakubak sa iyong kukote hanggang sa nangangapal na libag sa sakong ng iyong katinuan.

Dahil nga mahal kita…

At ngayong gabi, kailangang huwag kong makalimutan na hindi tayo maaaring maghalikan pagkatapos kong dilaan ang lumalapad mong tinggil at lunukin ang katas ng iyong basang basang kuwan.

Ikaw ba ay maliligayahan o tatangis na lamang? At sa bawat presensiya ng isang minutong pagkakantutan ng ating mga hinaing at pagdurusa, hihintayin ko ang oras na ikaw na mismo ang magnanais na malasahan ang sarili mong katas sa aking labi.

At muli kitang ililibing at ihihimlay sa iyong kabaong dahil tumatanggi ka pa ding gumising…

Fairytale

November 14, 2009

Tori Amos - A Sorta Fairytale(1) (Tori Amos)

Plumb - A Fairy Tale (Plumb)

Kahapon lamang, habang naglalakad ako sa baywalk ay para bang may isang pamilyar na babae ang nakita kong nakatayo sa gilid ng lampost at nakatitig sa papalubog na araw. Tahimik. Nag-iisa. Binilisan ko ang aking paglalakad, ngunit sa sandaling ikinurap ko ang aking mga mata’y wala na doon ang babae. Nagmasid ako sa buong paligid, sa pag-aakalang mahahabol pa siya ng aking paningin, ngunit wala na…wala na.

            Ang mundo ay patuloy sa pamumula. Ang kulay ng dapit-hapon ay nagpapaalala lamang sa akin ng kaaya-ayang mukha ng isang babaeng matagal nang lumisan sa aking buhay.

            Ang pangalan niya ay Mia.

            Sandali lamang ang naging pagsasama naming dalawa. Matagal na rin kaming hiwalay, malayo sa isa’t-isa ngunit  nanatiling magkalapit ang aming mga panaginip. Siya  na ang nagsabi noon sa akin na soulmate kami, kahit hindi na kami nagkikita o magkasama, mayroon paring magkokonekta sa aming dalawa, gaano man kami kalayo sa isa’t-isa.

            Inibig ko si Mia.

            Ang pag-ibig ko para sa kanya ay ang klase ng pag-ibig na hindi ko na madarama pang muli sa iba. Hindi ko siya ikinumpara sa mga bituin, dahil lahat  ng bituin ay patay, aandap-andap, wari ba’y nagmamakaawa sa saglit na lingong ibibigay sa kanya ng liwanag. Hindi ko din siya ikinumpara sa araw na mayabang sa pagsabog ng nakasisilaw at nakakabulag nitong sikat ngunit luluha sa unti-unti nitong pagdilim tuwing sasapit ang takipsilim. Hindi ko din siya ikinumpara sa bukid, na ang palay ay nilulunod ng bagyo o sa mga bulaklak na walang laban sa malupit na pagpitas ng kamay ng isang estrangherong napadaan.

            Inibig ko siya, sa panahon kung saan, ako mismo sa sarili ko ay hindi naniniwala sa pag-ibig. Nabighani ako sa kakaibang damdaming iyon, ngunit natakot ako. Natakot ako ngunit patuloy ko siyang inibig.

            Si Mia at ang mga imbento niyang teorya ng mga pilosopiya sa buhay.

            Si Mia at ang mga sikretong ibinubulong niya sa mga tala at bituin.

            Si Mia at ang inaangkin niyang dapit-hapon.

            Second year college ako nang makilala ko siya, minsang napasama ako sa isang off season climb ng mga kaibigan kong nasa Teatro Malaya na sina Liz Samaniego, Tala Encarnacion at Sidney Ricaforte. Mayroon kaming kasama na dalawang taga U.P. Diliman, si Freda Bonifacio at Mia Salome.

            Hindi ko lubusang maipaliwanag kung iyon ba ay bugso ng pag-ibig sa unang pagkikita o isang simpleng paghangang inayunan ng bawat elementong bumubuo sa aming kalikasan.

            Dahil ang kanyang mga matang bumibigkas ng isang laksang talulot ng tula at ang mga ngiting umaawit ng musikang umaayon sa uyaying nagpapahimlay sa kaluluwa ng mundo, ang siyang nagmulat sa akin sa isang kakaibang kagandahan.

            At doon sa bundok ng Majayjay ay magkakasama kaming nakipagromansahan sa kalikasan. Pinanood ang mga ibon na walang kapagurang lumilipad sa kalangitan, sinukat ang lalim ng mga bangin, inunawa ang tahimik na pag-alon ng mga ulap at tinuklas ang hiwaga ng takipsilim.

            At sa ilalim ng bilog na buwan, masaya naming pinagkwentuhan ang ginagawang pagtatalik ng mga insekto’t bulate at pinagtalunan ang mga bagay-bagay tungkol sa buhay at kamatayan.

            Bago tuluyang lumalim ang gabi, nagsimulang maghalikan si Mia at Sidney. Sabay nilang hinubad ang damit ng isa’t isa at nahiga sa damuhan. Hindi nagtagal ay sumali sa eksenang iyon si Liz at Freda at Tala, at ang kanilang mga katawa’y nagmistulang mga ligaw na kometa sa madilim na kalawakan na nang magdikit ay parang bulkang sabay-sabay na nagsabugan.

            Naunahan kong magising ang araw nang umagang iyon. Paglabas ko ng tent ay agad kong nakita si Mia na nakaupo sa basang damuhan at tahimik na naninigarilyo. Nagtama ang aming mga mata. Ngumiti siya sa akin.

            “I know, seeing me doing a Merry go ‘round last night, really turned you off. Didn’t it?”

            “I don’t care.”

            Ngumiti siya sa sinabi ko. Naupo ako sa tabi niya. Inalok niya ako ng sigarilyo ngunit tumanggi ako.

            “Sabi ni Sidney, writer ka daw. Ang mga writer ba Abby, dapat ba virgin ka o hindi? “

            Hindi ko sinagot ang tanong niyang iyon.

            “Don’t tell me Abby, isa ka sa mga biktima ng childhood brainwash na don’t talk to strangers?”

            Natawa ako sa sinabi niya.

            “Abby, minsan kapag wala ka nang maisulat, isulat mo ang kwento ng buhay ko.”

            “Bakit, ano ba ang kwento ng buhay mo?”

            “Hindi ko alam. Pero siguro naman, magagawan mo iyon ng istorya ‘di ba? Kahit simple lang. Kahit iyong ibang part, imbento na lang.”

            Nagkatinginan kaming dalawa at sabay na nagtawanan, bago kami sabay na natahimik.

            “Naniniwala ka ba sa multo Abby?”

            “Hindi pa ako nakakakita, kaya ayokong maniwala.”

            “Pa’no kung sabihin ko sa iyong isa na pala akong multo, maniniwala ka ba?”

            Tumingin ako sa kanya at marahang tumango. Nakita ko sa mga mata niya ang kasiyahan dulot nang isinagot ko.

            “Talaga, maniniwala ka?”

            “Oo. Pero sana, friendly ghost ka ‘di ba…or romantic ghost with Demi Moore and unchained Melody…”

            Muli kaming nagkatinginan at sabay na nagtawanan.

            “Alam mo ba, isa akong aborted fetus?”

            Hinihintay niyang matawa ako, ngunit hindi ako tumawa. Dahil alam kong hindi siya nagbibiro sa mga sinasabi niya.

            “Inabort ako ni Mommy, emotionally and mentally. ‘di ba, kapag inabort mo iyong baby, pinatay mo na siya agad, hindi mo siya binigyan ng pagkakataong ma-enjoy ang buhay, hindi mo siya hinayaang lumaki at ganap na maging tao. Ganoon ang ginawa sa akin ni Mommy.

            “Tiyanak ka pala.”

            Natawa siya sa sinabi ko.

            “Kidding aside, pakiramdam ko, my Mom hates me. Feeling niya nakikipagcompete ako sa kanya. Sa ganda, sa talino, sa poise. Hindi niya alam, iba ang gusto ko sa gusto niya.”

            “Ano ba ang gusto mo?”

            “Ang pumunta sa buwan. Pero, takot ako sa buwan kasi tingin ko sa kanya ay Empty skull.”

            “Empty skull?”

            “Just like the thought that the world is flat.”

            “Well, I know for the fact na hindi flat ang mundo.”

            “But emotionally speaking, it is.”

            Bigla kaming natigilan nang bumuhos ang ulan. Agad kaming sumilong sa loob ng tent ni Mia na mas malapit sa amin. Magkatabi kaming naupo sa bungad at tinanaw ang ulan.

            “Isn’t it a mystery, tirik ang araw pero umuulan?”
            “Kapag ganoon daw, may ikinakasal na maligno.”

            Natawa siya sa sinabi ko. Puno nang amusement na tinignan niya ako sa mukha.

            “Naniniwala ka doon?”

            “I know, it is just one of those—what you so called, childhood brainwash, pero walang masama kung maniniwala ka. Noong bata nga ako, kapag gusto kong maglaro sa labas tapos biglang umulan, ang ginagawa ko, nag d-drawing ako ng isang ulan at limang araw para kunwari, matatalo ng araw iyong ulan, tapos kakanta ako ng Rain, Rain go away, little Abby wants to play.”

            Nagkatinginan kami at sabay na nagtawanan.

            “Ako, noong bata ako, ang naaalala ko, takot ako sa ulan. Lalo na sa kulog at kidlat. Kaya madalas noon, binabangungot ako. Wala pa akong katabing matulog. Si Mommy, wala sa bahay. Si Daddy, nasa work, si yaya, nakikipaglambutsingan d’un sa driver sa kabilang bahay, feeling ko n’un, iyong mga stuff toys ko gumagalaw, tapos hindi na sila cute, nagmumukha na silang monster. Maiiyak ako, malakas, pero walang sasaklolo sa akin, hanggang sa makatulugan ko iyong pag-iyak. Kasabay kong lumaki iyong takot na iyon, hindi ko iyon maipaliwanag, basta ang alam ko, takot ako.    

Katahimikan.

            “Baka hindi ka na takot Mia, inispoiled mo lang ang sarili mo na matakot. Pwede ka naman kasing mabuhay kahit isang minnuto na hindi ka naaawa sa sarili mo.”

            Tumitig siya sa akin. Hindi ko alam ang ibig sabihin nang titig niyang iyon.

            “Pa’no mo nasabing naaawa ako sa sarili ko?”

            “Woman instinct.”

            Hindi siya kumibo. Hinawakan ko ang kamay niya at sabay naming pinanood kung paanong inagaw ng ulan sa umaga ang aliwalas ng isang kaaya-ayang liwanag.

            Pagkababa namin ng Majayjay ay hindi man lamang nagpaalam sa akin si Mia. Sumulyap lamang siya sa akin at bago tuluyang tumalikod at humakbang palayo. Pagkatapos noon ay hindi ko na inasahang magkikita kaming muli.

            Subalit isang hapon, nakita ko si Mia na nakatayo sa labas ng gate ng Unibersidad at tahimik na naghihintay sa aking paglabas.

            Pumunta kami sa baywalk, naupo sa isang bakanteng upuan at hinintay ang paglubog ng araw.

            “Nabasa ko  iyong istorya mo, binigyan ako ni Tala ng copy ng Folio ninyo kaya nabasa ko. Ang ganda ng story, Sampung mga Daliri, ano kaya ang gagamitin ko?” Sabi niya na sinundan pa nang isang pilyang hagikgik.

            Hindi ako natawa sa sinabi niya. Napansin niya agad iyon.

            “Alam mo Abby, parte iyon ng buhay ng mga babae. Ang problema, iyong iba, sobra sa kaartehan, nahihiyang aminin na, malilibog din sila.”

Patlang.

“Poet ka din ba Abby?”

“Minsan, kapag nasa mood lang, kaso minsan, parang boring na sa akin ang poetry. Parang biglang nawalan ng  dating.”

“Kasi, ‘di ka in love.”

Nagkatinginan kami at sabay na nagtawanan.

“Ang poetry, para din ‘yang stage play, kailangan may moods, may rhythm, ang galaw, ang ilaw, ang dialogues, kailangan, konektado lahat sa isa’t-isa, kailangan, kakikitaan mo iyon ng iba’t-ibang klase ng art. ‘Pag hindi ganun, tinanggalan mo na ng sense ang poetry at ang teatro.”

Patlang. Nagpakiramdaman.

“Straight ka ba Abby?”

Hindi ako agad nakasagot. Nagkibit lang ako ng balikat.

“Mukha kang straight. Kaso pagdating sa sexual preference, what you see is not what you get. Ako, ayokong i-kahon ang sarili ko sa saliltang bisexual or lesbian. Hindi ako straight, pero ayokong maging teknikal. For confirmation sake lang iyon. Kasi ‘di ba, pag sinabi mong bisexual, pwede ka sa girl o sa boy, kapag lesbian, sa girl ka lang talaga. I mean, hindi kahit kailan pwedeng maging sukatan kung saan ka pe-pwede,  you can never tell at hindi din pwedeng sabihin ng ibang tao na bisexual ka or lesbian ka or straight ka dahil lang sa mga naging karelasyon mo. Ang mahalaga, alam mo sa sarili mo na babae ka. Babaeng malaya sa depinisyon ng sekswalidad. Isang babaeng may halaga, may pakiramdam at may pakialam. Dahil kahit kailan, ang pagiging isang babae ay walang limitasyon, walang pangalan pero maraming kahulugan. Hindi mo pwedeng limitahan ang pagkababae mo na, ‘pag straight ka, iyon ka lang, ‘pag bisexual ka, ganito ka lang, ‘pag lesbiyana  ganoon ka lang. naiintindihan mo ba ako Abby?”

Patlang.

“Kapag may nagtatanong sa akin kung lesbiyana daw ba ako, ang sinasabi ko, babae ako. Iyon ako. Babae. Pero hindi naman natin kayang patunayan agad na babae nga tayo, ako, I used panty liner and feminine wash, Umiiyak ako, nasasaktan ako, may boobies ako, nireregla ako, I shaved my armpits, may puke ako, pero kaya nga bang patunayan ng mga iyon na babae ka? The problem with our society, napakaconventional ng mga tao. Doon lang nila kayang sukatin ang pagkababae mo. ‘Pag nabuntis ka, babae ka, ‘pag naging nanay ka na, ganap na ang pagkababae mo, pero puta ang lahat ng Nanay na naniniwala doon, kasi ‘di doon nagtatapos iyon.”

Tinitigan ko si Mia. Biglaan ang pagsibol ng damdamin sa aking dibdib. Para bang matagal na panahon ko na siyang kilala. Parang dejavou, parang nangyari na ang pag-uusap naming iyon dati. Parang nagkita at nagkatagpo na kami noong mga unang panahon ng aming buhay.

“Second year college ako when I met this woman. She’s a painter, a good one. Kinuha niya akong model para sa isang nude painting na gagawin niya. We enjoyed each others company. Una pa lang, alam ko na, she’s a lesbian, kahit wala sa hitsura niya, kahit na mas maganda siya sa akin, sabi niya, I’m great daw, I’m wonderful, but the only thing that matters to her is that I’m a great fuck. Everytime na ginagawa niya sa akin iyon, parang lalake ang kasama ko sa kama, para akong virgin, nasasaktan ako, she used me so badly, then she got married. ‘Di ako nasaktan. Tapos, I realized na para akong nasa super dumb show na walang audience. But it’s okay. If you know how to let go, you should know how to move on. I’m strong, iyon ang mahalaga.”

“Hindi ka naman malakas. Nagpapanggap ka lang.”

Nagulat siya sa sinabi ko. Tinitigan niya ako ng diretsyo sa mga mata. Nakita ko sa loob nyon ang labis na kalungkutan, at sa likod ng kalungkutang iyon ay mayroon pang mga maliliit na lungkot. Madami sila. Hindi ko mabilang.

“Hindi ka malakas Mia, dahil ngayon, alam kong may nawawasak diyan sa loob mo, at iyon ang pinakamagandang bagay na nakita ko  sa iyo.”

Katahimikan. Hinalikan niya ako sa labi.  Dampi lang, parang halik ng magbestfriend, tsaka siya nagsabing;

“Sumama ka sa akin Abby, may iku-kwento ako sa’yo.”

Pumunta kami sa apartment niya sa Fairview. Dinala niya ako sa kanyang kwarto. Magkatabi kaming naupo sa kama at sa ginta nang aming walang hanggang pakiramdaman at mga panakaw na sulyap at maliliit na damping halik sa labi ay inisa-isa niyang hinimay ang bawat damdamin sa aking puso.

“Alam mo ba, takot si Mommy na pumasok ng simbahan, kasi pakiramdam niya, uusigin lang siya ng Diyos”:

 “Ikaw, nagsisimba ka ba?”

“Oo naman. Pero hindi ako ang inuusig ng Diyos. Sarili ko ang umuusig sa akin.

Katahimikan.

“Virgin ka pa ba Abby?”

“Does it matter?”

Hindi siya kumibo. Inilapit niya ang sarili niya sa akin. Hinalikan niya ako sa labi. Hindi ako tumanggi. Hinubaran niya ako, naghubad din siya. Pumatong siya sa akin. Dinilaan niya ang leeg ko, pababa sa aking dibdib hanggang sa pinakamalalim na bahagi ng aking katawan.

And the rest is history.

At si Mia….Si Mia….. Si Mia….

Hindi na kami naghiwalay pagkatapos noon. Palagi na kaming magkasamang dalawa. Minsa’y pumupunta kami sa National library, nagbabasa ng akda ni Daguio at Matute, tumatambay sa Intramuros kasama ang buong miyembro ng Teatro Malaya, nanonood ng play sa CCP at concert at the park.

O kaya nama’y nagba-bike maghapon kasama sila Tala at Liz palibot sa Samaniego compound at kakain ng sukiyaki at tempura sa Front porch ng luma’t antigong bahay nila Liz at doo’y magbe-brain storming kaming apat para sa mga bagong konsepto ng maikling kwentong isusulat namin.

Minsan nama’y nandoon lamang kami sa U.P., nakaupo sa malawak na field, kumakain ng fishball, nagyoyosi, gumagawa ng mga kwentong walang simula at walang wakas, at ituturo niya sa akin ang mga imaheng nakapinta sa kalangitan at ang kulay nito tuwing lulubog ang araw. Sabi niya, tuwing dapithapon inihahabi ng mga anghel ang mga pangarap na ibinubulong nang mga nagdarasal sa hangin.

“Tignan mo Abby iyong mga stars, may party ng mga fairy na nangyayari sa loob ng mga bituin. Iyong damit ng mga fairy, iba-iba ang kulay, may orange, may yellow, may green, halo-halo. Sayaw sila nang sayaw at iyong kulay ng damit nila, nagrereflect sa mga glass walls ng mga stars, kaya iyong mga stars, parang kumikislap.”

“Mia, nasubukan mo na bang mag day dreaming?”

“Oo naman. Lalo na nung bata ako, kahit noon, lagi akong pinapagalitan ng Mommy, sabi niya, day dreaming is only for lazy people, kasi, ang wonderland para lang kay Alice.”

Katahimikan.

“Abby, lahat ba ng Fairytale, kailangan may fairy?”

“Oo naman, kaya nga fairytale ‘di ba?”

“Kailangan magical, kailangan may witch na may mahabang ilong, nakasakay sa broom, kailangan may handsome prince, tapos kailangan iyong princess, long hair, white skin, mabait, inaapi, kailangan all’s well that ends well, kailangan nag start sa once upon a time at magtatapos sa and they lived happily ever after. That’s fairytale, napakashallow.”

“That’s life. Napakashallow.”

Natigilan siya sa sinabi ko.

“Pa’no naman Abby ang kwento ko, ;di ba iyon pwedeng maging fairytale? Kasi walang genie in a bottle, walang magic carpet ride, walang seven dwarfs, hindi pwedeng mag open ang pinto ng cave na puno ng treasure sa isang sabihan lang ng open sesame…Pero ang gusto ko lang, ang gusto lang talaga ay iyong pwede ding mag end ang kwento ko sa they live happily ever after kahit hindi ito nag-umpisa sa once upon a time.”

Katahimikan.

“Abby, gusto ko, kapag isinulat mo ang story ko, gawin mong parang fairytale. Pwede ba iyon?.”

Ngiti lang ang isinagot ko sa kanya.

“Tignan mo ang buwan, may babaeng natutulog sa loob nito.”

Tinanaw ko ang buwan sa malayo. Payapa itong naiidlip sa payapa din nitong liwanag. Napakatahimik, hindi kawangis ng araw  na mayabang, nananakit ng mata, nambubulag.

Ngunit wala akong nakitang babae na natutulog sa loob nito.

“Wala naman, para lang siyang malaking bombilyang nakasabit sa kisame.”

Katahimikan.

“ ‘Di ba Mia, sabi nila dati, kapag bilog ang buwan, may lumalabas na wolf?”

“Another childhood brainwash. Sinasabi lang ng mga parents iyon para papasukin ang mga anak nila kapag nag-gagabi na.”

Katahimikan.

“Minsan, kapag nalulungkot ka, tumingin ka uli sa buwan, at doon, makikita mo ang babaeng natutulog, tapos, matatawa ka na lang, kasi, masarap palang maniwala sa kalokohan ng mundo.”

Katahimikan.

Tumitig kami sa kalawakan at sabay kaming namangha sa katotohanang kahit pala gaano karami ang bituin sa langit, hindi ito sapat upang tuluyang pintahan ng liwanag ang dilim na lumulukob sa gabi.

Sem break ng ayain ako ni Mia na magmountain climbing sa isang  tagong bundok sa ilocos. Habang paakyat kami’y narinig niya ang mahina kong pagkanta ng The Long and Winding Road, agad akong huminto nang mapansin kong pinakikinggan niya ako.

Nagkatinginan kami at sabay na nagtawanan.

Padilim na nang marating namin ang campsite. Magkatulong naming itinayo ang aming tent at gumawa ng bonfire. Magkatabi kaming naupo sa harap ng apoy.

At sa saliw ng musikang hatid ng mga kulisap, unti-unti niyang ibinahagi sa akin ang kanyang mga kakaibang pakikipagsapalaran sa buhay, ang kanyang mga panaginip, ang kanyang mga katatakutan.

“Sabik ako sa pagmamahal ng isang Ina. Kahit may Mommy ako, parang wala rin. Lumaki ako na hindi ko man lamang siya nayayakap o nahahalikan o nasasabihan ng I love you o nakakalaro o naiiyakan o nasasabihan ng sikreto. 1988 noong masunugan kami. Iyak ako nang iyak noon, kasi wala na iyong dolls ko, iyong mga maliliit kong plato at kaldero at lutuan at iyong malaki kong doll house, pati iyong diary ko, wala na. Pero mas iniyakan ko ang pag alis ni Mommy. Lumipat kami ni Daddy sa isang mas malaking bahay, tapos, binili niya ako ulit ng mga toys. Pero hindi ako masaya. Then one night, birthday ko, ten years old na ako nu’n nang tabihan ako ni Daddy sa pagtulog. Kinuwentuhan niya ako tungkol sa isang hari na malungkot sa loob ng kanyang castle, tapos naging masaya siya nang bigyan siya ni Papa Jesus ng isang prinsesa, kamukha ko daw iyong princess, tapos sabi ni Daddy, iyong hari, kailangan nang pumunta ng heaven, ang lungkot lungkot daw nung hari kasi iiwan niya na iyong prinsesa niya. Tapos, umiyak si Daddy, ‘di ko pa nu’n alam kung bakit, paulit-ulit niyang sinabi sa akin na kailangan, ang prinsesa ‘di iyakin, kaya huwag daw ako iiyak. Iyak nang iyak si Daddy, kaya iyak din ako nang iyak. Kinaumagahan, nagising ako na iyak nang iyak si yaya. Tapos nandoon si Mommy, may kasama na maraming tao. Ang ingay ingay, kasi iyong ambulansya, weng, weng, ng weng weng. Tapos hinanap ko si Daddy kay yaya, sabi ni yaya, wala na si Daddy. Nasa heaven na siya. Hindi ko na nakita si Daddy, pagkatapos nu’n.”

Katahimikan.

“Tapos, kinuha ako ni Mommy. Pero wala pa’din siya pakialam sa akin. One day, narinig ko si Mommy at Ninang Sely, sabi ni Ninang Sely, impotent daw si daddy, dahil sa isang aksidente pagkapanganak ni Mommy sa akin, kaya hiniwalayan ni Mommy si Daddy. Tapos, naisip ko sex lang ba ang nagpapaligaya sa dalawang nagmamahalan. Sabi ko nu’n, siguro, hindi mahal ni Mommy si Daddy. Fifteen ako nang Dumating sa bahay si Marco. Limang Taon ang tanda niya sa akin. Boyfriend siya ni Mommy, tapos, nag-live-in sila. Nu’ng umalis si Mommy para sa isang business trip, inakit ko si Marco, siya ang nakauna sa akin. Naisip ko nu’n, shit hindi na ako virgin, hindi na ako bata, hindi na ’ko inosente. Pero okay lang, darating din naman ang lahat sa ganun. Naulit iyon. Maraming beses na may nangyari sa amin ni Marco, hanggang sa niyaya niya ako na magtanan. Mahal daw niya ako kaya gusto niya na umalis na kami at magbagong buhay. Natawa ako sa mga plano niya, tinawanan ko lang siya sa mukha. Nagalit siya. Pero umiyak nang umiyak nu’n si Marco. Pagkatapos nu’n, umalis siya at hindi na nagpakita sa amin ni Mommy kahit kalian. Then came Ric, Manuel, Joseph, Stephen… mga lalaking kinasama ni Mommy, mga lalaking inakit ko, mga lalaking nahumaling sa akin, mga lalaking nagmahal sa akin, mga lalaking tinawanan ko lang, mga lalaking inagaw ko kay Mommy, mga lalaking nang-iwan kay Mommy. Ayokong maging masaya si Mommy. Gusto kong maranasan niya iyong lungkot na dinanas namin ni Daddy. Pero sa tuwing nakikita kong umiiyak si Mommy, lihim din akong umiiyak. I hated her as much as I hated my self because I still love my Mom but she doesn’t care.”

Umiyak si Mia nang umiyak noong gabing iyon. At wala akong ibang magawa upang patigilin siya.

Yumakap siya sa akin ng mahigpit at buong magdamag kaming naglove making na para bang iyon ang una’t huling beses na gagawin namin iyon, saksi ang mga bituing aandap-andap sa piling ng aandap-andap din nilang langit…

At muli kong nadama ang kakaibang damdaming iyon, na para bang may isang parte sa aking kaluluwa ang tumatakas sa aking katawan at lumilipad lipad palibot sa mga nahihimbing na ulap, at para bang ang langit ay isang hininga na lamang ang layo mula sa akin.

Ngunit pagkatapos nang climb na iyon, bigla siyang nawala. Hindi siya nagpakita sa akin ng mahabang panahon.

Para lang siyang  multo na dumadalaw sa aking panaginip, biglang naglalaho ngunit patuloy parin akong minumulto saan man ako magpunta.

Sa National Bookstore sa SM North kami muling nagkita ni Mia. Parang pang teledrama ang dating. Nagkabungguan ng balikat, nagkatitigan at umiyak si Mia nung sandaling iyon.

Yumakap siya sa akin at paulit-ulit na humingi ng sorry.

 

DRAMA: Ibang-iba ang dating nang pakiramdam. It was like a quick sand. Hindi na

ako makaahon, lubog na ang kalahati ng aking katawan, hayaan ko na

lamang na tuluyang lumubog ang aking kabuuan.

 

COMEDY: Oo nga. Ibang-abi ang dating nang pakiramdam, parang muling bumalik

ang love team ni Janno Gibbs at Manilyn Reynes, parang muling gumawa

ng romantikong pelikula si Tina Paner at Cris Villanueva at nagkabalikan

si Tirso at Nora habang kumakanta ng Tiny Bubbles…

At magkasama kaming kumain sa Carls Jr. at pinagtripang gawan ng horror story ang walang malay na hamburger at pinag-isipan kung magkakatuluyan ba ang dalawang magsyota na nag-e-entsingan sa katapat naming mesa.

At tumuloy kami sa apartment ni Mia.

Ang mga sumunod na eksena ay parang scripted. Sunod-sunod na naganap. Parang plinano. Parang katulad nung ginawa naming pagbe-brain storming sa front porch nila Liz kasama si Tala, kasama ang sukiyaki at tempura, kasama ang antigong bahay…

Pero iba si Mia nang araw na iyon. Gusto niyang isipin ko na nasa isang play kami. At ang role niya ay isa sa mga wicked sisters ni Cinderella at ako si Cinderella na nagnanakaw  ng afternoon sex sa tabi ng chimney.

Minsa’y gusto niyang magkunwari na isa siyang lawin at isa akong sisiw, dadagitin niya ako at dadalhin sa pugad at doo’y gagawing sex slave.

O kaya’y psychotic siya at ako ang biktima.

Madre kaming pareho na nagkaroon nang affair sa kumbento.

Wolf siya at ako si Red Riding hood.

Paralyzed siya at ako ang nurse na inaabuso siya.

Iba si Mia sa lahat. At ang pagiging iba niya ay nakakatakot.

Nakakabahala.

Birthday noon ni Mia nang puntahan ko siya sa apartment niya. Madilim sa loob. Patay ang lahat ng ilaw.

At nakita ko siya na nasa sahig. Nakahubad at pagapang na papunta ng kusina.

“Mia!”

Akma ko nang bubuksan ang ilaw nang bigla siyang sumigaw.

“Huwag mo bubuksan ang ilaw!”

“Ano bang nangyayari sa iyo?”

“Nauuhaw ako, gusto ko ng tubig…tubig!”

Pumunta ako ng kusina, kumuha ng isang basong tubig at iniabot sa kanya. Ininom niya iyon na parang uhaw na uhaw.

“Si Daddy, nandiyan sa sala!”

Nangilabot ako sa sinabi niya.

“Ano bang pinagsasabi mo, wala diyan ang Daddy mo.”

“Nandiyan siya, nakita ko. Binati pa niya ako ng happy birthday, kinuwentuhan niya ako tungkol dun sa King at Princess, at sa mga stars at sa mga…”

“Mia patay na ang daddy mo!”

Bigla siyang natahimik. Binato ang baso, tumama sa dingding, nabasag. Tumayo siya at pumasok sa kwaro. Paglabas niya ay nakadamit na siya at galit na sumigaw.

“Nagda-drama lang ako, mage-emote sana ako kaso, sinira mo ang moment ko!”

Katahimikan.

Naupo siya sa sahig. Malapit sa akin.

“Putang ina ni Lorna. Kundi sa kalandian niya, buhay pa sana si Daddy.”

“H’wag ka ganyan. Nanay mo pa rin iyon.”

“Hindi ko Nanay ‘yon!”

“Kahit na anong gawin mo, ‘di mo mababago ang katotohanang Nanay mo ‘yon. Kailangan mo siya, kasi siya parin ang Nanay mo!”

Pero matigas si Mia.

“Hindi ko kailangan ang babaeng Iyon, hindi ko Nanay iyon.”

Pero mas matigas ako.

“Hindi kailangan, kaya pala ganyan ka kasabik sa babae, dahil hinahanap mo sa bawat babaeng ikinakama mo ang mother figure na hindi mo nakita sa Nanay mo!”

“How dare you.”

 

DRAMATIC EFFECTS:  Nagwala siya. Nagbasag. Sinaktan ang kanyang sarili habang  malakas na nagmumura.

               Tumigil siya nang mapansing hindi ko siya pinipigilan sa pagwawala niya.

               Muli siyang naupo sa sahig at biglang sumabog nang iyak.

Nakadama ako nang awa.

Nilapitan ko siya. Niyakap ko siya ng mahigpit. Kumapit siya sa aking mga braso at sinagot niya ang aking mga haplos ng kanyang mahinang paghikbi.

At nang magniig kami noong gabing iyon, doo’y naramdaman ko, na sa bawat indayog ng kanyang katawan, sa bawat ungol na lumalabas sa kanyang bibig, sa bawat halik at yakap, ang lahat ay para bang namumulubi sa pagsuyo, lahat ay nagpaparusa, nananakit, nanggigimbal, nang-aangkin.

Ngunit nang makita ko ang kanayang pagluha habang kami’y magkasiping, naramdaman ko ang sakit na iniinda ng kanyang kaluluwa.

At doo’y batid ko na, naintindihan ko na.

Iba ang gusto niyang ilabas sa kanyang katawan, hindi lang basta init, hindi lang basta pagnanasa, hindi lang basta libog, kundi galit, poot at kalungkutan.

At tuluyan ko siyang tinanggap at ang malalaking pagkilos ng mundo’y nagkaroon ng halaga dahil ito’y binuo ng bawat maliliit na paggalaw ni Mia sa aking buhay.

At naging si Mia noon, hanggang ngayon.

Magtatatlong taon narin ang relasyon namin nang magpasya kaming tuluyan nang magsama.

Ang unang taon naming dalawa ay para lamang isang simpleng pagsasama ng mag kaibigan. Para lang we’re sisters, nagke-kwentuhan ng mga typical girls talk, naghaharutan, nagsasabihan ng mga sikreto.

Si Mia, noong pasko at magkasama kaming nagcelebrate sa Baguio at naglakad sa Session Road, kumain ng french-fries at spareribs sa Burnham Park, namasyal sa Crystal cave, sa hot spring sa Asin, naghorse back riding at nagsight seeing sa Mines View at naghagis ng coin sa wishing well at humiling na kapwa namin isinikreto sa isa’t-isa.

Si Mia noong bagong taon kung saan ay tuwang tuwa kaming nanood ng mga makukulay na fireworks na gumuguhit sa kalangitan at uminom ng champagne sa Country Club at nagdasal sa Baguio Cathedral kinaumagahan.

Pero ang relasyon namin ni Mia ay hindi palaging Bed of Roses.

It is always as good as our last triumph.

Dahil hindi nagtagal, muli siyang dinalaw ng kanyang mga bangungot. Maraming pagkakataon na bigla na lamang siyang sisigaw at iiyak at gigisingin ko siya at wala siyang sasabihin tungkol sa mga bangungot niyang iyon.

Minsan nama’y magigising ako at makikita ko siya sa isang sulok ng kwarto, at madirinig ko ang mahina niyang pagtangis at ang walang humpay niyang pagsasalita na parang nagdarasal na sasabayan niya nang pagluhang pilit niyang inilihim sa akin.

“Abby, gusto kong umakyat ng bundok.”

Pagtatapat niya sa akin habang magkatabi kaming nakahiga sa kama.

“Sinong kasama mo, sila Tala?”

Saglit siyang nag-isip.

“Hindi, gusto kong mag-isa.”

Pagkatapos ng dalawang araw niyang pamamalagi sa Pulog ay ibang Mia na ang bumalik sa akin.

Ang naging laman ng kanyang mga bagong kwento’y iba sa aking pandinig, para bang lahat ay hindi namin nararamdaman, hindi na namin kilala.

Hanggang sa napadalas ang pag-uwi niya ng gabi at ang pag-alis niya ng walang paalam at tsaka muli kaming magsasama at magkukunwaring ang buhay namin ay kaya pa naming ibalik sa dati.

At dumating ang pinakamahaba at pinakamalungkot na gabi ng aming relasyon.

Kagagaling ko lang noon sa pinagtatrabahuan kong istasyon ng radio nang maabutan ko siyang tahimik na umiinom ng alak sa dilim, lumapit ako sa kanya at naupo sa tapat niya habang nagsasalin ng alak sa baso.

Bigla siyang tumawa ng malakas. Nagulat ako. Tumawa siya nang tumawa hanggang sa maluha siya.

“Noon, kapag umiiyak ako, pinapagalitan ako ni Mommy. Sabi niya ang mga iyaking bata daw ay kinukuha ng monster na nagtatago sa ilalim ng kama. Kaya takot na takot ako nu’n. Tapos ‘di na’ko iiyak, pero umiiyak ang loob ko. Hanggang ngayon, ‘di pa din iyon tumitigil sa pag-iyak.”

Katahimikan.

“Abby, ayoko na.”

Hindi ako kumibo.

“ I realized na love is not just about Red Valentines and butterflies and rainbows. We cannot always pretend that life is just a happy picnic in the park or a warm sunny day out. We should stop painting everything white, kung simula pa lang, alam natin, na black siya. The world is unfair. Life is unfair.”

“But we will do everything to make it fair. Pwede naman tayong maging masaya. Isa lang ‘to sa mga up’s and down’s ng roller coaster ride, then after ng lahat lahat, magigising ka one morning na maayos na pala ang lahat.”

“No Abby. No more sugar coating, no more drama, no more fairytale, because we both know that everything is not right. Tama na. ayoko nang magkunwari.”

Katahimikan.

Nagpatuloy siya.

“Darating sa buhay ng kahit na sinong magkarelasyon ang panahon kung saan, lahat ng halik, nawalan na ng sense, lahat ng moments nawalan na ng logic, lahat napakairrational, tapos naisip mo na kailangan mong magdesisyon at sumunod kahit na masaktan ka pa.”

Katahimikan.

“Ayoko sana, kaso pinilit mo’ko. Lalo tuloy akong nagalit sa mundo, sa sarili ko pati na rin sa’yo. Hindi mo alam, tuwing gabi, habang natutulog ka, dinadalaw ako ni Daddy, minumulto ako ng Diyos, minumulto nila ako, pati si Mommy kahit ‘di pa siya patay, minumulto niya ako. Tinatakot nila ako. Inuusig nila alo, silang lahat…ikaw lang ang hindi.”

Katahimikan.

“Mahal kita Mia.”

Nagsimula siyang umiyak. Malakas. At ito’y nauwi sa impit na hagulgol.

“It is not love Abby, we just needed each other. We’re not born yesterday para hindi malaman kung ano ang naghihintay sa ’tin sa finish line.”

“Ano ngayon kung matalo tayo. At least, we could have try…”

Umiiyak siyang umiling.

“May masakit sa loob ko Abby, hindi ko alam kung ano. Mas masakit pa ito kaysa noong nadonselya ako. Kasi ngayon, hindi lang basta puke ko ang masakit, hindi lang iyon ang dumudugo. Pati damdamin ko, masakit na.

“Hanggang katawan ko lang ang napapasok nila, performance ko lang ang na a-appreciate nila, wala ni isa sa kanila ang nakapasok sa mundo ko, walang nakahipo sa kaluluwa ko. Tapos dumating ka, like a breath of fresh air. Kilala mo ’ko, you know that I’m so empty inside, alam mo kung ga’no ko kinaaaawaan ang sarili ko, you know that deep inside, I’m torn apart. Balak ko noon, after nang climb natin sa Ilocos, ‘di na ‘ko papakita sa’yo, kasi I thought, joke lang ang lahat, after a week, after my morning bath, mawawala ka na, but I’m dead wrong.

“Kasi sa lahat ng lalake at babae na naglabas-masok sa akin, sa iyo ko lang naramdaman ang aftershock, sa iyo ko lang naranasan ang pag flash back ng mga good memories, sa iyo lang ako tinaasan ng libido, sa iyo lang ako tinigasan ng utong, sa iyo lang ako nagkaroon ng multiple orgasm, ikaw lang ang nagbigay ng sense sa sex sa buhay ko. Kahit na nginigitian mo lang ako, kahit na nakatayo ka lang diyan sa harap ko, kahit na nung kinakanta mo lang ‘yon the long and winding road, para na ‘ring nagsesex tayo, tapos nakikiliti ako, nasasarapan ako, nalilibugan ako, nilalabasan ako.”

Nilapitan ko siya at mahigpit na niyakap. Hinalikan ko siya sa buhok. Ngunit para siyang napaso’t agad na kumalas sa aking pagkakayakap.

“Abby… may iba na ako.”

Nagulantang ako sa sinabi niya. Matagal ko na iyong nararamdaman. Ngunit mas masakit pala kung para itong isang nuclear blast na pinuntirya ang buo mong pagkatao.

“Wala ‘ko pakialam. Dahil mahal kita.”

At nagalit siya sa sinabi ko.

“Don’t give me that bullshit Abby, that’s the problem with you, you’re too good to be true!”

“Dahil totoo ito Mia. Hindi ito isang laro na kay daling umayaw kapag natatalo ka na….Ikaw pa lang ang nag-iisang taong minahal ko.”

Lalo siyang nagalit. Nagwala siya. Nagbasag. Nagtapon ng mga gamit.

“Putang ina mo Abby, don’t do this to me. Don’t treat me like this. Magalit ka sa akin. Sumbatan mo ako, please Abby, give me some reason to leave you!”

Katahimikan.

“Ang lahat nang galit ko sa mundo, inilalabas ko sa bawat lalaki at babaeng nakasama ko sa kama, ang akala nila magaling ako, pero ang totoo, inutil ako, kasi namemeke lang ako ng orgasm, peke lang ang mga ungol ko, para lang isang play sa teatro, part mo iyon, kaya kailangan mong gampanan. Pero alam mo ba, namumuhi ako sa sex, kasi putang ina ang sex, kasi sex ang sumira sa pamilya ko, kasi sex ang sumira sa akin. Feeling ko, lahat nang tumitingin sa akin, kinakantot ako, nandidiri ako sa sex, kaso ‘di ko kaya mabuhay na wala nu’n. kasi sanay na katawan ko sa pakikipagkantutan. Akala ko, kapag nagpakalesbiana ako makakapagtago ako, makakatakas ako, magkakaroon na ng balance ang buhay ko, pero putang ina ko, dahil lagi na lang akong nagkakamali.”

Katahimikan.

“Aalis ako Abby.” Sabi niya. Mahina. Malungkot.

“Iiwan mo nga talaga ako”

“Hindi kta iiwan, pero aalis ako.”

“Bakit ka aalis?”

“Aalis ako not because I cannot stay with you, aalis ako dahil alam kong kaya ko.”

“Problema lang ba ‘pag nanatili ka sa tabi ko?”

“Natatakot ako. Nahihiya ako sa’yo, ‘pag nagtagal pa ‘to. Sisirain lang kita.”

“Okay lang,” pilit kong pinasaya ang aking tinig.

“Buuin mo na lang ako ulit.”

Tumingin siya sa akin. Ngumiti. Pilit. Mapait.

“Hindi iyon ganoon kadali. Hindi ito ang buhay na gusto ko para sa’yo. Dahil you don’t deserve this.”

“Pero mahal kita.”

Natigilan siya. Ilang sandali niya akong pinagmasdan sa mukha, na para bang iyon na ang huling pagkakataong makikita niya ako.

“Abby please, don’t make this hard for me. You know that it is not that easy. Hindi ako ang kailangan mo. This is the best thing na magagawa ko para sa’yo.”

Katahimikan.

“Aalis ako at hindi na ako babalik pang muli. Para akong isang balsang gawa sa marupok na kawayan, nang makita kita, isinakay kita, kahit alam ko na lulubog lang tayo. Ngayon, ibinabalik na kita kung saan kita noon kinuha, tsaka ako babalik sa dagat, tsaka ako papalaot, tsaka ako lulubog, kung lulubog ako ayokong kasama ka.”

Katahimikan.

“Noon, hindi ako aware na pwede pala iyon. Iyong may isang tao  kang papapasukin sa loob ng buo mong pagkatao, tapos iyong taong iyon, may kakayahan na makipag sex sa kaluluwa mo, basahin ang isip mo, pasukin ang puso mo. Nakapasok ka sa akin kahit hindi kita pinapapasok, kahit ‘di kita pinagbubuksan.

“Tuwing hawak mo ang kamay ko, naisip ko na kahit minsan pala sa buhay ko, maaari akong maging payapa at masaya.”

Tumayo siya. Nagpalit ng damit.

“Magsama tayo Mia. Let’s run away, far from everything, let’s leave the world behind. This time, it will be just you and me.”

“Love…Love is a crime Abby. May punishment, may parusa…

“Death sentence.

“Lethal injection,

“Silia elektrika…what ever.”

“H’wag mo ‘ko iwan.”

“Hindi ‘yon pwede Abby. Ang love natin ay parang isang walang kalidad na bold actress na nangangarap gumawa ng disenteng pelikula, pero ‘di pwede kasi malulugi lang ito sa takilya.”

Katahimikan.

Humarap siya sa salamin. Nag-ayos ng sarili. Nagpunas ng wet tissue sa mukha. Nagpulbos, Naglipstick.

Humakbang siya sa pintuan. Bahagya siyang natigilan at tumingin sa akin.

“I’m sorry Abby, I can’t be anything for your own sake.”

At lumisan siya.

At hindi na kami muling nagkita ni Mia.

Madalas pa rin akong nagpupunta sa U.P., kumakain ng fishball, naninigarilyo, umuupo sa field at naaalala ko ang mga sandaling gumagawa kami ni Mia ng mga kwentong walang simula at wakas at ang mga kwento niya sa tala at bituin.

Noong isang taon ay muli akong bumalik doon sa ‘di kilalang bundok sa Ilocos at habang mag-isa akong umaakyat ay muli akong umawit ng the long and winding road at mag-isa kong tinayo ang tent at gumawa ng bonfire.

Bagamat alam kong wala na siya’y maraming gabi pa din na nakikita ko ang sarili kong hindi makatulog, at sisilip ako sa bintana, umaasam na makikita ko siya sa dilim ng gabi, minsan nama’y mauupo ako sa tarangkahan, nangangarap na isang araw ay muli ko siyang makikita roon.

Ngunit kay hirap maghintay sa taong batid mong hindi na babalik kahit kailan o kaya’y hanapin sa karimlan ang isang kaluluwang ayaw magpahanap at kahit anong gawin kong paghahanap sa kanya’y alam kong hindi ko siya kailanman matatagpuan.

May mga pagkakataong para ko siyang nakikita sa kulumpon ng mga taong tumatawid ng kalsada o kaya’y sa barkadahan ng mga babaeng namimili sa ukay-ukay o kaya’y sa mga taong naghihintay ng bus sa sakayan.

At alam kong ang lahat ng ito’y isa lamang malik mata.

At ngayon nga’y nandito ako sa baywalk. Muli na namang namalik mata, muli na naman akong dinaluhong  ng alaala.

Dahil katulad ng dati, she just vanished out of thin air.

Pinakiramdaman ko ang pagkilos ng mundo, tulad parin iyon ng dati. Ang dagat ay patuloy na umaalon, ang hangin ay may dala paring alat, may dala paring lamig.

Napatitig ako sa mga tala’t bituin at naalala ko ang mga party ng fairies sa loob ng mga iyon at ang makukulay nilang damit.

At ang buwan, kakaiba ang hugis ng buwan noong gabing iyon, parang may babaeng natutulog sa loob nito.

……Nakikita ko na siya Mia…

Tama siya.

People come and go.

So stop asking your self, where have all the flowers gone.

I’m better off alone.

I’m spreading my self too thin.

Nakakatawa pero totoo…

Que Sera Sera!

If ever I see you again…

It takes too long to learn to live alone…

At ang sabi nga nila, in times like these, you need to love again.

 

 

2004